​

Bu maslahata Birleşen Milletler Guramasynyň düzüm birlikleriniň Türkmenistandaky wekilhanalarynyň ýolbaşçylary, Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň parlamentleriniň wekilleri gatnaşýarlar. 

​

Maslahatyň esasy maksady hukuk ulgamynda öňdebaryjy tejribeleri alyşmakdan, döwletimiziň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna daýanyp, amala aşyrýan il-ýurt bähbitli işlerini, umumadamzat ähmiýetli başlangyçlaryny, dünýewi we hukuk döwletini gurmagyň tejribesini dünýä jemgyýetçiligine ýetirmekden ybarat boldy.

​

​

Sammite gatnaşýan wekiliýet ýolbaşçylarynyň bilelikde surata düşmek dabarasyndan soňra, bu ýerde belent mertebeli myhmanlaryň hormatyna HHR-iň Başlygy Si Szinpiniň we onuň maşgalasy Pen Liýuanyň adyndan agşamlyk nahary berildi.
Şu gün — 1-nji sentýabrda HHR-de Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi geçirilýär. Onuň günüň ikinji ýarymynda «ŞHG+» formatynda guraljak ýokary derejeli duşuşygyna Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem hormatly myhman hökmünde gatnaşar.
Ýeri gelende bellesek, ŞHG öz gözbaşyny 1996-njy ýylda esaslandyrylan «Şanhaý bäşliginden» alyp gaýdyp, 2001-nji ýylda düzüminiň giňeldilmegi bilen, ol «Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy» diýlip atlandyryldy. Häzirki wagtda bu düzüme agza ýurtlaryň 10-sy — Hindistan, Eýran, Gazagystan, Hytaý, Gyrgyzystan, Pakistan, Russiýa, Täjigistan, Özbegistan we Belarus Ýewraziýa yklymynyň 65 göterimini eýeläp, Ýer ýüzüniň ilatynyň tas ýarysy şu ägirt uly giňişlikde ýaşaýar.
2024-2025-nji ýyllarda Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynda Hytaý Halk Respublikasy başlyklyk edýär. «Şanhaý ruhuny» ilerledip: ŞHG hereketde» mowzugynda geçirilýän häzirki sammit bolsa ýurtda geçen döwürde ŞHG-niň ugry boýunça guralan dürli mazmunly çäreleriň jemini jemlär. Oňa 20-den gowrak ýurtdan döwlet we hökümet Baştutanlary gatnaşýarlar. Hormatly myhmanlaryň hatarynda BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş we beýleki iri halkara guramalaryň ýolbaşçylary-da bar. Guramanyň taryhynda iň giň wekilçilikli sammit hökmünde tapawutlanýan nobatdaky ýokary derejeli duşuşykda bu düzümiň bir ýylda alyp baran işlerine syn berlip, ony institusional taýdan has-da kämilleşdirmegiň, syýasy, ykdysady, ynsanperwer ugurly özara gatnaşyklaryň, umumy howpsuzlygy üpjün etmegiň derwaýys meseleleri ara alnyp maslahatlaşylar.
Döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinden soňra, günüň ikinji ýarymynda «ŞHG+» formatynda dowam etjek ýokary derejeli duşuşykda Prezident Serdar Berdimuhamedow hem çykyş edip, sammitiň gün tertibinde ileri tutulýan ugurlar barada Türkmenistanyň garaýyşlaryny beýan eder.

​

Degişli №330 belgili buýruga 2025-nji ýylyň 21-nji iýulynda gol çekildi we ol 2022-nji ýyldan bäri hereket edýän Öňüni alyş sanjymlarynyň geçirilmegi baradaky tertibe üýtgetmeleri we goşmaçalary girizýär.

​

Täze resminama öňüni alyş sanjymlarynyň geçirilýän möhletlerini hem-de hökmany sanjym edilmeli raýat toparlaryny täzeden kesgitleýär. Buýrukda bellenilişi ýaly, bellenilen möhletde öňüni alyş sanjymlaryny almadyk çagalaryň bilim edaralaryna, şol sanda mekdebe çenli çagalar edaralaryna we umumybilim berýän orta mekdeplere gatnamaklaryna rugsat berilmeýär.

​

Çagalara öňüni alyş sanjymlary saglygy goraýyş taýdan garşy görkezmeleri bilen baglanyşykly bellenen möhletleriň bozulmagy bilen geçirilen ýagdaýynda amatly epidemiýa ýagdaýy bolan halatynda degişli lukmanlaryň maslahatynyň (konsiliumynyň) çözgüdi boýunça olar degişli çagalar edaralaryna kabul edilip we ol ýere baryp biler

​

Öňüni alyş sanjymlaryň Milli tertibi

​

Täze tertibiň çäklerinde aşakydaky sanjymlaryň möhletleri we hökmany sanjym edilmäge degişli raýatlaryň toparlary tassyklandy:

​

Bäbekler, dogulandan soň ilkinji 24 sagadyň dowamynda:

​

• Wirusly gepatitiň B görnüşine garşy - WGB 1

2-3 günlük bäbekler:

• Inçekesele garşy - BSŽ 1

2 aýlyk bäbekler:

• Gökbogma, difteriýa, bürme ýokanç kesellerine, wirusly gepatitiň B görnüşine, poliomiýelite we Hib ýokanjyna garşy – AGDB1-WGB2- IPW1-Hib1
• Pnewmokokk ýokanjyna garşy - PKW 1
• Rotawirus ýokanjyna garşy – Rota 1

3 aýlyk bäbekler:

• Gökbogma, difteriýa, bürme ýokanç kesellerine, wirusly gepatitiň B görnüşine, poliomiýelite we Hib ýokanjyna garşy – AGDB2-WGB3- IPW2-Hib2
• Rotawirus ýokanjyna garşy - Rota 2

4 aýlyk bäbekler:

• Gökbogma, difteriýa, bürme ýokanç kesellerine, wirusly gepatitiň B görnüşine, poliomiýelite we Hib ýokanjyna garşy – AGDB3-WGB4- IPW3- Hib3
• Pnewmokokk ýokanjyna garşy – PKW 2
• Rotawirus ýokanjyna garşy - Rota 3

12-15 aýlyk çagalar:

• Gyzamyk, gyzylja, hapgyrtma ýokanç kesellerine garşy – MMR1
• Pnewmokokk ýokanjyna garşy – PKW 3

16 aýlykda:

• Poliomiýelit keseline garşy - IPW4

18 aýlyk çagalar:

• Gökbogma, difteriýa, bürme ýokanç kesellerine garşy – AGDB 4
• Wirusly gepatitiň A görnüşine garşy – WGA

6 ýaşly çagalar:

• Difteriýa, bürme ýokanç kesellerine garşy – ADB
• Gyzamyga, gyzylja, hapgyrtma ýokanç kesellerine garşy – MMR2

9 ýaşly çagalar:

• Adamyň papilloma wirusyň döredýän howply döremelerine garşy – APW

14 ýaşly çagalar:

• Inçekesele garşy – BSŽ 2

15 ýaşly çagalar:

Difteriýa, bürme ýokanç kesellerine garşy – ADB-M 1

• 25 ýaşly adamlar:

Difteriýa, bürme ýokanç kesellerine garşy – ADB-M 2

Resminama kärhanalaryň, edaralaryň we guramalaryň ýolbaşçylarynyň üstüne goşmaça jogapkärçilikleri hem ýükleýär. Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan, kärhanalaryň, edaralaryň we guramalaryň eýeleri, şeýle hem ýolbaşçylary we beýleki wezipeli adamlar öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde saglygy goraýyş işgärlerine öňüni alyş sanjymlary geçirmek boýunça çäreleri amala aşyrmakda ýardam bermäge borçludyrlar.

​

Täze düzgün öňüni alyş sanjymlary boýunça hasabat bermegiň kämilleşdirilen ulgamyny göz öňünde tutýar. Ilatyň ýaş toparlary boýunça sanjymlaryň meýilnamalaryna degişli statistiki maglumatlar tapgyrlaýyn jemleniler: ilki bilen maşgala meýdançalary boýunça, soňra Saglyk öýleri, şäher we etrap hassahanalary boýunça, soň bolsa şäherleriň we welaýatlaryň saglygy goraýyş müdirlikleri boýunça hasabatlar jemlenilýär.

​

Aşgabat, Arkadag we welaýatlar boýunça jemlenen maglumatlar Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň bejeriş-öňüni alyş bölümine umumy döwlet hasabatyny düzmek üçin ugradylýar.

​

Üýtgetmeler 2009-njy ýylyň 21-nji noýabrynda kabul edilen Türkmenistanyň Sanitariýa kodeksiniň 54-nji we 55-nji maddalaryna, 2021-nji ýylyň 13-nji martynda kabul edilen «Ýokanç keselleriň öňüni almak hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň 10-njy maddasyna laýyklykda, şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen tassyklanan «Saglyk» döwlet maksatnamasynyň durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde girizildi.

​

Täze tertip öňüni alyş çäreleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga we ýurduň ilatynyň arassaçylyk-epidemiologiýa abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Resminama laýyklykda bu tertibiň ýerine ýetirilmegine gözegçilik etmek Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri M. Mämmedowyň üstüne ýüklenilýär.

​

Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Täjigistanda Türkmenistan bilen däp bolan dostlukly gatnaşyklara ýokary baha berilýändigini belledi hem-de mümkinçilikden peýdalanyp, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň hormatly Prezidentimize we Gahryman Arkadagymyza iberen mähirli salamyny ýetirdi. Şeýle-de Sirojiddin Muhriddin Türkmenistan bilen özara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň Täjigistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi.

​

Hormatly Prezidentimiz dostlukly ýurduň daşary işler ministrine hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Täjigistan Respublikasynyň Prezidentine iň gowy arzuwlaryny beýan etdi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň we Täjigistan Respublikasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky nobatdaky geňeşmeleriň üstünlikli geçirilmegini arzuw edip, bu duşuşyklaryň taryhy köklere, dostluga, özara hormat goýmaga esaslanýan türkmen-täjik strategik hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlaryny giňeltmäge hem-de iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam berjekdigine ynam bildirdi.

​

Ýurtlarymyz ikitaraplaýyn görnüşde bolşy ýaly, köptaraplaýyn formatlaryň çäklerinde hem hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürýärler. Birleşen Milletler Guramasynyň, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň we beýleki halkara guramalaryň, «Merkezi Aziýa +» formatynyň çäklerinde ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy, abadançylygy pugtalandyrmak boýunça başlangyçlaryň özara goldanylmagy munuň aýdyň mysalydyr. Hormatly Prezidentimiz şu ýyl Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Arkalaşygyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisiniň, şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň geçirilmeginiň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Munuň özi sebitde köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmäge ýardam berer.

​

Bellenilişi ýaly, iki dostlukly ýurduň arasyndaky gatnaşyklarda söwda-ykdysady hyzmatdaşlyga möhüm orun degişlidir. Şunda Söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-täjik hökümetara topary aýratyn orny eýeleýär. Döwlet Baştutanymyz häzirki wagtda söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmek üçin täze mümkinçilikleriň açylýandygyny aýdyp, energetika, ulag we oba hojalygy pudaklarynda hyzmatdaşlygyň uly geljeginiň bardygyna ünsi çekdi.

​

Medeni-ynsanperwer ulgam hem ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň aýrylmaz bölegi bolmagynda galýar. Iki ýurduň halklaryny köpasyrlyk dost-doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary, taryhy-medeni, ruhy gymmatlyklaryň umumylygy birleşdirýär. Şunuň bilen baglylykda, bu gatnaşyklaryň geljekde hem özara medeni çäreleri guramak arkaly işjeň ösdüriljekdigi nygtaldy.

​

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem-de Täjigistan Respublikasynyň daşary işler ministri Sirojiddin Muhriddin dostlukly gatnaşyklaryň iki halkyň bähbidine mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirip, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

​

* * *

​

Şu gün ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Täjigistan Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda syýasy geňeşmeler geçirildi. Onuň dowamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň meseleleriniň giň toplumy babatda pikir alşyldy. Şunda taraplar syýasy-diplomatik gatnaşyklaryň guralyny mundan beýläk-de kämilleşdirmäge aýratyn ünsi çekdiler. Geňeşmeleriň netijeleri boýunça taraplar türkmen-täjik gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmak maksady bilen, netijeli dialogy dowam etdirmäge taýýardyklaryny tassykladylar.

​

Soňra Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Täjigistan Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2027-2028-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlyk Maksatnamasyna gol çekmek dabarasy geçirildi.

​

​

Habarda bellenilişine görä, geçen ýyl iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygy 600 million amerikan dollary töweregi boldy. Agzalan serginiň çäginde himiýa, nebit önümleri, gurluşyk materiallary, azyk senagaty, dokma hem-de logistika ugurlarynda gazanylan deslapky ylalaşyklaryň iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygyna oňyn täsir etmegine garaşylýar.

​

Iki ýurt bank ulgamy, ulag, logistika we wiza bermek ýaly ugurlarda gurluşlaýyn päsgelçilikleri aradan aýyrmak boýunça işleri alyp barýar. Eksporty we özara söwdany işjeňleşdirmek üçin ýörite ykdysady konsorsium döredildi diýlip, habarda bellenilýär.

​

Mundan başga-da, iki ýurt ulag, tehniki-inženerçilik hyzmatdaşlygy hem-de energetika pudagyndaky hyzmatdaşlyk boýunça Ýol kartasyny işläp düzmegi meýilleşdirýärler. Şeýle hem ýol tölegleriniň peseldilmegi, ulag akymlarynyň sazlaşdyrylmagy, bilelikdäki ulag infrastrukturalarynyň döredilmegi we şäherleriň arasynda ýolagçy uçar gatnawlarynyň ýola goýulmagy göz öňünde tutulýar.

​

​

Bu halkara forum Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň 2023-nji ýylda Saud Arabystany Patyşalygynyň Jidda şäherinde geçirilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Aýl­agdaky arap döwletler­iniň Baştutanlarynyň birinji sammitinde iki sebitiň ýurtlarynyň arasynda ýola goýlan gatnaşyklary has-da pugtalandyrmak bilen baglylykda öňe süren başlangyjy esasynda geç­irilýär.

​

Halkara forum Merkezi Aziýa ýurtlaryndan we Aýl­agdaky arap döwletler­inden gelen wekiliýetleri, jemi 100-den gowrak gatnaşyjyny Täjigistanyň paýtagty Duşenbe şäherinde jemledi.

​

Forumyň gün tertibind­e innowasiýalar, ýaşl­ar telekeçiligi, ekol­ogiýa, bilim, sport, ­medeniýet we ýaşlar syýasaty, meýletinçilik işi we media ulgamy ýaly möh­üm ugurlara gönükdiri­len plenar mejlisler,­ sergiler hem-de beýleki dürli çäreler geçirilýär.

​

Halkara forumyň çäklerinde oňa gatnaşyjylar Täjigistanyň milli muzeýine, ýurduň türgenleriniň sport üstünlikleri bilen tanyşdyrýan sergä, hünärmentçilik bilen bagly medeni ojaklara baryp gördüler we küýzegärçilige degişli ussatlyk sapagyna gatnaşdylar.

​

Şeýle-de olar ilkinji täjik döwletini esaslandyryjy Ismoil Somoniniň ýadygärligine gül goýdular.

​

Foruma gatnaşyjylar Täjigistanyň gadymy Gissar galasyna hem baryp gördüler we ol ýerdäki taryhy ýadygärlikler, milli gymmatlyklar bilen tanyşdylar.

​

Halkara çärä gatnaşýan ýurtlaryň wekiliýet agzalarynyň bilelikde bag ekmekleri bolsa halklaryň arasyndaky dostlugyň, hyzmatdaşlygyň uzak geljegi nazarlaýandygynyň simwolik nyşany boldy.

​

Forumyň jemleri boýunça ­Duşenbe deklarasiýasy­nyň kabul edilmegi me­ýilleşdirilýär. Şeýle­ hem sport çäreleri, IT­-taslamalaryň sergisi­ we konse­rt geçiriler.

​

Dost-doganlyk ruhunda geçýän forum öz işini dowam edýär.

​

Türkmenistanyň ýaşlar wekili­ýetiniň şeýle halkara forumlara yzygiderli gatn­aşmagy ýurtda üstünlikli alny­p barylýan döwlet ýaş­lar syýasatynyň ajaýyp netijesidir. Munuň özi "Türkmenistanyň ýaşlarynyň halkara hyzmatdaşlygynyň 2023 --- 2030-njy ýyllar üçin Strategiýasynyň" üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň hem nobatdaky aýdyň mysalydyr.

​

Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda geçirilýän şeýle forumlar ýaşlar­yň öz ukyp-başarnyklaryny açyp görkezmegine, parahatçylykly ­ösüşe hyzmat edýän ba­şlangyçlaryň döremegi­ne itergi berýär.

​

​
jenap Serdar Berdimuhamedowa

​

Siziň Alyhezretiňiz, çuňňur hormatlanylýan Serdar Gurbangulyýewiç!

​

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň seçgiçileriniň we tohumçylarynyň adyndan Sizi doglan günüňiz mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn we mümkinçilikden peýdalanyp, Size berk jan saglyk, bagtyýarlyk, Türkmenistanyň halkynyň bähbidine alyp barýan giň möçberli işleriňizde mundan beýläk-de uly üstünlikleri arzuw edýärin.

​

Iwan KUZMIN,GDA-nyň Tohumçylyk meseleleri boýunça hökümetara utgaşdyryjy geňeşiniň başlygy, Türkmenistanyň Gahrymany.

​

​

Bu maksatnama BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan dekabr aýynda kabul edildi we bäş ileri tutulýan ugry öz içine alýar: gurluşyk taýdan özgertmeler, infrastruktura ösüşi, söwda amallarynyň ýeňilleşdirilmegi, sebit integrasiýasy we durnuklylygyň ýokarlandyrylmagy. Resminama bäş esasy başlangyç bilen berkidildi: global infrastruktura maýa goýum gaznasy, sebitleýin oba hojalyk ylmy-barlag merkezleri, BMG-niň ýokary derejeli geçelge azatlygy topary, sanly aragatnaşyk başlangyçlary we Bütindünýä Söwda Guramasynyň söwda boýunça iş maksatnamasy.

​

Maslahat deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlaryň (DÇBÝ) öňünde duran esasy meseleleri, ilkinji nobatda — deňiz portlaryna elýeterliligiň çäklidigini çözmegi maksat edinýär. Guramaçylaryň maglumatyna görä, şeýle döwletlerde ulag çykdajylary 30% ýokary, ýükleriň daşalmagy bolsa, kenarýaka ýurtlara garanyňda, 35–45 gün dowam edýär. Kenarýaka döwletlerde bu 15–20 günüň dowamynda amala aşyrylýar.

​

Yklym ýurtlarynyň ykdysady görkezijileri hem ep-esli pesdir. Olaryň ýyllyk jemi içerki önüminiň ösüşi 2–3% derejesinde bolup, kenarýaka ýurtlarda bolsa bu görkeziji 4–5%-e ýetýär. Adam başyna düşýän JIÖ dünýä ortaçasyndan 40–60% az, olaryň dünýä söwdasyndaky paýy bolsa 1%-den hem az. DÇBÝ eksportynyň esasy bölegini çig mallar düzýär, olaryň paýy 80%-den ýokary. JIÖ-niň 17%-e çenli bölegi oba hojalygy toplumyndan emele gelýär, bu ýerde zähmete ukyply ilatyň ýarysyndan gowragy işleýär, bu bolsa daşarky bahalaryň üýtgemegine bolan durnuksyzlygy artdyrýar.

​

Şu babatda Merkezi Aziýa sebitde durnukly ösüşi görkezýär: soňky onýyllykda sebitiň ykdysadyýeti ýyllyk 6,2% ösüş gazandy, bu bolsa dünýä derejesindäki 2,6%-den ep-esli ýokarydyr. Sebitiň içindäki söwda dolanyşygy 4,5 esse, maýa goýumlar 2 esse, bilelikdäki kärhanalaryň sany bolsa 5 esse artdy.

​

Sebitdäki iri ulag taslamalarynyň hatarynda Hytaý–Gyrgyzystan–Özbegistan demir ýolunyň gurluşygy, Özbegistan–Türkmenistan–Eýran–Türkiýe geçelgesiniň ösüşi we Hazarüsti ulag geçelgesi bar. Energetika we bilim ulgamlarynda hyzmatdaşlyk, şeýle hem Sebitleýin Bilelikdäki Bazar we Merkezi Aziýanyň maýa goýum geňeşiniň döredilmegi boýunça işler alnyp barylýar.

​

“Türkmenistan üçin bu maslahatyň geçirilmegi diplomatik taýdan möhüm waka bolmak bilen bir hatarda, ýurdumyzyň maksatlarynyň aýan edilmegidir” diýip, BMG-niň saýtynda bellenilýär. Onda Türkmenistanyň BMG-däki hemişelik wekili Aksoltan Ataýewanyň sözleri berilýär: “Türkmenistanda Hazar deňziniň kenarynda bu forumy kabul etmek biziň üçin buýsanç. Biz ähli myhmanlary Awazada garşylamak we bu herekete gönükdirilen, transformasion maslahatda gatnaşyjylary görmek üçin sabyrsyzlyk bilen garaşýarys. Bu forum deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlary dünýä hyzmatdaşlygynyň merkezine çykarýar”.

​

Ýatlap geçsek, LLDC 3 forumy 5–8 awgust aralygynda Awazada geçiriler.

​

Bu resminama ýokary bilimli işgärleri taýýarlamakda, gaýtadan taýýarlamakda we olaryň hünär derejesini ýokarlandyrmakda telekeçilik we işewürlik ulgamyna goldaw bermek maksady bilen kabul edildi.
Resminama laýyklykda, Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetini döretmek hakynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň müdiriýetiniň karary makullanyldy.
Türkmenistanyň Bilim ministrligi şulara ýardam bermeli:

​

1) Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Tertipnamasynyň we gurluşynyň kanunçylykda bellenen tertipde taýýarlanylmagyna we tassyklanylmagyna;
2) Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň bilim bermek we işgärleri hünäre taýýarlamak işini ygtyýarlylandyrmak hem-de bilim işiniň döwlet akkreditasiýasy amallaryny geçmegine;
3) Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň taýýarlygyň ugurlary (hünärler) boýunça okuw meýilnamalarynyň halkara ölçeglere laýyklykda taýýarlanylmagyna hem-de Türkmenistanyň Ministrler 

​

Kabinetiniň Başlygynyň degişli orunbasarlaryna tassyklamaga berilmegine;

​

4) Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetine okuwa kabul etmegiň meýilnamasynyň kanunçylykda bellenen tertipde tassyklanylmagyna;
5) Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetinde talyplaryň okamak üçin tölegleriniň möçberiniň kesgitlenilmegine;
6) Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetine 2025-2026-njy okuw ýylyndan talyplaryň okuwa kabul edilip başlanmagyna;
7) Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetinde sapaklary okatmak üçin daşary ýurtlardan mugallymlaryň, hünärmenleriň bellenen tertipde çagyrylmagynyň guralmagyna.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe eziz Diýarymyzda Bilimler we talyp ýaşlar güni giňden bellenilip geçilýär. Sizi «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn. Size berk jan saglyk, ata Watanymyzyň ösüşine mynasyp goşant goşmakda uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw edýärin.

Hormatly okuw sapagyna gatnaşyjylar!

Şu gün siziň bilen örän möhüm, esasy garaýyşlarymy paýlaşmak isleýärin. Olar şahsyýeti kemala getirmek, ýaş nesliň durmuşdaky ornuny we ahlak gözýetimini kesgitlemek bilen bagly düşünjelerdir. Men bu gün Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň gazanan üstünlikleri, häzirki zaman dünýäsinde berkarar döwletimiziň orny we wezipesi, öňümizde duran maksatlar hem-de wezipeler barada durup geçmek isleýärin.

Ýurdumyzyň ýaş raýatlary bolan siz häzire çenli amala aşyrylan işleri berkitmelisiňiz. Garaşsyz döwletimiziň mynasyp geljegi üçin giň gerimli maksatnamalary durmuşa geçirmelisiňiz. Siziň bu belent wezipäni mynasyp amala aşyrjakdygyňyza ynanýarys.

Hormatly mugallymlar, talyp ýaşlar!
Gadyrly okuwçylar!

Men öz çykyşymy esasy zatdan — watançylyk düşünjesinden başlamak isleýärin. Islendik adamyň Watana söýgüsi adaty, sagdyn duýgudyr. Ýaş adam üçin bolsa bu aýratyn many-mazmuna eýedir. Sebäbi hut şol ýyllar onda Watana bolan söýgi, ýurduna bolan buýsanç duýgusy kemala gelýär. Watana wepaly, mynasyp hyzmat etmelidigine akyl ýetirýär.

Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň watansöýüjilik, agzybirlik hakyndaky arzuwlary bu günki bagtyýar döwrümizde hasyl boldy. Munuň özi şahyryň «Türkmeniň» atly goşgusynda öz aýdyň beýanyny tapýar:

Bir suprada taýýar kylynsa aşlar,
Göteriler ol ykbaly türkmeniň.

Bu setirlerde ägirt uly many bar, ata Watanymyzyň beýik geljegine ynam bar.

Gadyrly ýaşlar!

Biziň döwletimiziň iň täze taryhy dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edilen Garaşsyzlygymyzdan başlanýar. 35 ýylyň dowamynda ýurdumyzyň demokratik, hukuk we dünýewi döwlet gurluşy düýpli berkidildi. Ýakyn wagtdan bolsa biz ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly baýramyny belläp geçeris. Bu beýik sene berkarar döwletimiziň durmuşynda tutuş bir döwürdir. Biziň bolsa buýsanara-guwanara zadymyz örän köp.

Häzirki döwürde Türkmenistan kuwwatly, durnukly we ýokary depginler bilen ösýän ýurt hökmünde giňden tanalýar. Hormatly Prezidentimiz Watanymyzy ösüşiň ýoly bilen ynamly öňe alyp barýar. Garaşsyzlygymyzyň we Bitaraplygymyzyň binýady has-da berkidilip, ýurdumyzyň halkara abraýy yzygiderli ýokarlanýar. «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen şygarymyzdan ugur alyp, gazanylýan ajaýyp üstünlikler, amala aşyrylýan toplumlaýyn işler şu günümiziň hem-de geljegimiziň beýikdigini ykrar edýär.

Gadyrly ýaşlar!

Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy merdana halkymyzyň aýratyn taryhy ykbalydyr, uly buýsanjydyr, üstünligidir. Garaşsyz ýurdumyzyň Bitaraplygy 1995-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň agzasy bolan dünýä döwletleriniň ählisi tarapyndan ykrar edildi hem-de goldanyldy. Munuň özi halkara gatnaşyklarda ilkinji we ýeke-täk mysaldyr. Şeýle hem men ýaňy Bitaraplygymyzyň türkmen halkynyň taryhy ykbalydygyny aýtdym. Munuň özi ýönelige däldir. Sebäbi Bitaraplyk halkymyzyň bütin taryhy ýoly bilen kesgitlendi, ata-babalarymyz tarapyndan bize wesýet edildi. Muny akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragy wasp edip gidipdir. Ol diňe şahyr we akyldar bolman, eýsem, köp ýurtlara aýlanyp gören ajaýyp diplomat hem bolupdyr. Bu beýik ynsan türkmenler üçin esasy zadyň parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we ähli halklar bilen dostlukly gatnaşyk etmek bolup durýandygyna düşünipdir. Biziň Bitaraplygymyzyň düýp manysy hem şunda jemlenendir.

Türkmenistan üçin Bitaraplyk parahatçylygyň, içerki durnuklylygyň, halkymyzyň jebisliginiň we agzybirliginiň kepilidir. Türkmen Bitaraplygynyň netijeli häsiýeti dünýäde giňden goldanylýar hem-de ykrar edilýär. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 1995-nji ýyldan başlap, Türkmenistanyň Bitaraplygyny üç gezek goldap, Kararnama kabul etmegi hem muny tassyklaýar. Munuň ähmiýeti bolsa häzirki döwürde aýratyn ýokarydyr.

Hemişelik Bitarap Türkmenistan öz oňyn başlangyçlary, anyk teklipleri hem-de taglymatlary netijesinde, halkara parahatçylygy we durnuklylygy, hormatlamak dialogyny öňe sürýän döwlet hökmünde çykyş edýär. Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda Birleşen Milletler Guramasynyň kabul eden örän möhüm ençeme çözgütleri hem muny tassyklaýar. Mysal üçin, 2007-nji ýylda Türkmenistanda dünýä tejribesinde ilkinji gezek ýöriteleşdirilen düzüm — Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi döredildi. Munuň özi Bitarap Türkmenistanyň alyp barýan syýasatynyň gönüden-göni netijesidir. Nesip bolsa, geljek ýyl biz Birleşen Milletler Guramasyna ähli agza döwletler bilen bilelikde bu sebit merkeziniň döredilmeginiň 20 ýyllygyny belläp geçeris.

Dünýä işlerinde ynanyşmak kadalaryny we hormat goýmak dialogynyň medeniýetini ykrar etmek boýunça Türkmenistanyň başlangyjy hem biragyzdan goldanyldy. Mundan birnäçe ýyl ozal ýurdumyzyň öňe süren «Dialog — parahatçylygyň kepili» atly ählumumy başlangyjy hem dünýä syýasatynda bäsleşmek we gapma-garşylyk däl-de, dialog, mümkinçilikler, özara düşünişmek, ylalaşmak, netijeli çözgütleri gözlemek ýaly täzeçe oýlanmagyň badalga nokadyna öwrüldi. 2025-nji ýyly «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýip yglan etmek hakynda Türkmenistanyň başlangyjy bütin dünýäde uly hormata mynasyp boldy. Bu waka hem-de Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan forum dünýä möçberindäki çärä öwrüldi. Birleşen Milletler Guramasynda düzümine onlarça ýurtlar girýän Bitaraplygyň dostlary toparynyň döredilmegi hem ýurdumyzyň gazanan üstünligidir.

Biziň ýurdumyzyň Birleşen Milletler Guramasynda Araçyllyk palatasyny döretmek baradaky başlangyjy, şeýle hem bitarap we bileleşiklere goşulmaýan döwletlere bu guramanyň parahatçylygy dörediji tagallalarynda ileri tutulýan hyzmatdaşlar hukuk ýagdaýyny bermek hakyndaky teklibi-de hyzmatdaş döwletleriň arasynda uly gyzyklanma döredýär. Bularyň ählisi Bitaraplygyň uly mümkinçiliginiň bardygyny görkezýär. Meniň pikirimçe, onuň sebäpleri aýdyňdyr.

Bitaraplyk, ozaly bilen, öz tebigaty, dünýä garaýşy boýunça ähli döwletleriň we halklaryň hukuklaryny hem-de kanuny bähbitlerini hormatlamaga esaslanýan dialoga we parahatçylyga daýanýar. Hut şu garaýyşlar häzirki döwürde uzak möhletli parahatçylygy, durnuklylygy hem-de ösüşi üpjün edip biler diýip pikir edýärin.

Bitaraplygyň mümkinçilikleri uludyr. Men onuň diňe käbirini sanap geçdim. Türkmenistan bitaraplygyň nazaryýetini hem-de amalyýetini baýlaşdyrmagyň, syýasy we ylmy binýadyny döretmegiň üstünde işlemegini dowam edýär.

Bitaraplyga ýöriteleşen halkara hünärmenleri taýýarlamak bu işiň örän möhüm tarapy bolup durýar. Halkara gatnaşyklary institutynda döredilen Parahatçylyk we bitaraplyk kafedrasy geljekde öz işini has-da güýçlendirer, düýpli ylmy-barlag işlerini alyp barar. Institutda parahatçylygyň, bitaraplygyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň àkademiki merkezini döretmek üçin geňeşmeler geçiriler. Şeýlelikde, ahyrky netije Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlykda Parahatçylyk we bitaraplyk uniwersitetini döretmek bolup durýar. Ýaş talyplar, siziň bu ýerde işlemegiňiz üçin uly mümkinçilikler açylýar, sebäbi bitaraplyk diňe bir syýasat däldir! Halkara hyzmatdaşlygyň nusgasy hökmünde bitaraplyk ykdysadyýeti, ylym-bilimi, tehnologiýalary, medeniýeti, sporty, maglumat we kommunikasiýany hem-de ençeme beýleki ugurlary öz içine alýar.

Hormatly adamlar!

Men daşary syýasat ugrumyz, parahatçylyk we dialog medeniýeti barada aýdyp geçdim. Şu ýerde halkymyzyň medeni we ruhy mirasynyň egsilmezdigini aýtmak gerek. Häzirki döwürde Türkmenistan diňe bir içerki döwlet işlerinde däl, eýsem, daşary syýasatda hem Azadynyň, Andalybyň, Magtymgulynyň, Zeliliniň, beýleki görnükli akyldarlarymyzyň pähim-paýhasyndan ugur alyp, olaryň ynsanperwer taglymatlaryny durmuşa geçirmegi dowam edýär. Şu ýerde bir mysal getirmegi makul bilýärin. Ýurdumyzyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy 33 sany Kararnamany kabul etdi. Olaryň köpüsi dünýäde adamlaryň ýaşaýyş-durmuşyny gowulandyrmaga, howpsuzlygyny, saglygyny üpjün etmäge, kanuny hukuklaryny we bähbitlerini goramaga gönükdirilendir. Bu ýerde ileri tutulýan ugur halkara gatnaşyklary ynsanperwerlige itermek bolup durýar. Eýsem, munuň özi nämäni aňladýar? Ilki bilen, her döwletiň geosyýasy we ykdysady maksatlaryny durmuşa geçirmegi Durnukly ösüş maksatlary bilen utgaşykly bolmalydyr. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyz köp ýyllaryň dowamynda azyk we energetika howpsuzlygyny hem-de durnuklylygyny üpjün etmäge gönükdirilen ugry yzygiderli alyp barýar. Daşky gurşawy goramagy, ähli halklaryň we döwletleriň serişdeleriň deň hem-de adalatly paýlanmagyna bolan kanuny hukuklarynyň berjaý edilmegini öňe sürüp gelýär.

Türkmenistan Rio+20, Tegu şäherinde geçirilen Bütindünýä suw forumy, Dubaýda geçirilen ÑOP28 ýaly örän iri dünýä çärelerinde birnäçe maksatnamalaýyn başlangyçlar bilen çykyş etdi. Bu başlangyçlaryň many-mazmuny adamy, onuň ömrüni, saglygyny, howpsuzlygyny dünýä syýasatynyň baş gymmatlygyna öwürmäge halkara bileleşigi çagyrmakdan ybaratdyr.

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 2023-nji ýylyň sentýabryndaky 78-nji sessiýasynda hormatly Prezidentimiz Hazar ekologiýa başlangyjyny öňe sürdi. Şu ýylyň aprelinde Wenada geçirilen energetika forumynda bolsa biziň ýurdumyz energetika giňişligini syýasylaşdyrmakdan doly we kepillendirilen ýagdaýda el çekmäge çagyrdy. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda energetika ulgamynda syýasylaşdyrmak gatnaşyklaryndan ýüz öwürmegi anyk beýan edýän «Energetika kodeksini» işläp taýýarlamak barada pikirlenmegi teklip edýär.

Türkmenistan energiýa serişdelerine erkin, durnukly we deň elýeterliligi üpjün etmäge çagyrýar. Munuň özi islendik halkyň we döwletiň tebigy hem-de kanuny hukugydyr. Adam hemme zadyň esasydyr. Şu düşünjede halkara gatnaşyklary ynsanperwerleşdirmek garaýşy jemlenýär. Türkmenistan kynçylykly ýagdaýlara düşen halklara ynsanperwer kömegi bermek bilen, şeýle syýasaty alyp barmakda görelde görkezýär.

Türkmenistan howply wirusly ýokançlara garşy göreşde hem ylmy-lukmançylyk diplomatiýasyny ýola goýmagy öňe sürýär we bu ugurda anyk meýilnamalary, maksatnamalary teklip edýär. Bosgunlary, migrantlary we raýatlygy bolmadyk adamlary goramakda tagallalary birleşdirmek boýunça yzygiderli işi alyp barýar. Biziň ýurdumyz adamyň we halklaryň arassa suwa elýeterliligi hem-de suw serişdeleriniň adalatly paýlanmagy babatda tebigy hukugy hakynda başlangyjy öňe sürdi. Türkmenistan gowşak goralan sebitlere, hususan-da, deňze çykalgasy bolmadyk ösýän ýurtlara goldaw berýär. Türkmenistan bu ugurda iş ýüzünde netijeli tagallalary amala aşyrýar.

2025-nji ýylyň awgust aýynda ýurdumyzda örän möhüm, bütindünýä ähmiýetli waka bolup geçdi. Birleşen Milletler Guramasynyň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahaty geçirildi. Maslahatda kabul edilen Awaza syýasy Jarnamasy we Hereketleriň Awaza maksatnamasy Birleşen Milletler Guramasynyň resmi resminamalarynyň derejesine eýe boldy. Olarda esas goýujy kadalar we usullar beýan edildi. Olary 44 döwletde ýaşaýan ýüzlerçe million adamyň kanuny hukuklaryny we zerurlyklaryny üpjün etmek üçin durmuşa geçirmek möhümdir.

Türkmenistan özüniň örän baý energetika serişdelerini energiýa akymlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek arkaly beýleki halklaryň hyzmatyna ulanmaga taýýardygyny yglan etdi. Bu, hakykatdan-da, öňdengörüjilikli hem-de ýokary derejede jogapkärçilikli syýasat.

Adamzada söýgi, ýokary ahlak we adalat däpleri biziň halkymyzyň kalbynda hemişe ýaşap gelýär. 2024-nji ýylyň oktýabr aýynda Aşgabatda beýik akyldar Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygyna bagyşlanyp maslahat geçirildi. Şol maslahata gatnaşan ýokary derejeli myhmanlar Türkmenistanyň Magtymguly Pyragynyň mirasdüşeri we işlerini dowam etdiriji hökmünde ýokary ynsanperwerlik kadalaryna eýerýändigi barada aýtdylar.

Türkmen ýazyjy-şahyrlary şöhratly ata-babalarymyzyň ynsanperwerlik baradaky beýik taglymatlaryny dowam etdirýärler. Mähriban halkymyz Berdi Kerbabaýewe, Kerim Gurbannepesowa, Gurbannazar Ezizowa, Osman Ödäýewe, Gözel Şagulyýewa örän uly sarpa goýýar. Nury Halmämmedow, Çary Nurymow, Weli Muhadow ýaly meşhur kompozitorlar eziz Watanymyzyň at-abraýyny has-da belende göterdiler. Bu hem biziň adamzada ýollan çagyryşymyzdyr. Türkmenistanyň alyp barýan beýik ynsanperwer işiniň bir bölegidir. Häzirki döwürde biz halypa diplomatlarymyzyň, Türkmenistanyň Gahrymanlary Aksoltan Ataýewanyň we Çynar Rustemowanyň bitiren hyzmatlaryna ýokary baha berýäris.

Hormatly okuw sapagyna gatnaşyjylar!

Parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk, birek-birege hormat goýmak ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy we möhüm ugurlarydyr. Olar biziň içki ösüşimiz, ýurdumyzyň dünýä ykdysady işine üstünlikli goşulmagy üçin amatly şertleri döretmegiň örän möhüm ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu strategiýa «Açyk gapylar daşary ykdysady syýasaty» diýen ada eýe boldy.

Ulag ulgamy hyzmatdaşlygyň möhüm, strategik ugrudyr. Türkmenistan Merkezi Aziýanyň we Hazar sebitiniň bir bölegi bolmak bilen, Ýakyn Gündogar bilen araçäkleşýär. Ýurdumyzyň Günorta Aziýa hem göni çykalgasy bar. Türkmenistan Ýewraziýa ýollarynyň strategik çatrygynda ýerleşmek bilen, öz geografik ýerleşişiniň bähbitli taraplaryny sebitleriň we yklymlaryň, Aziýanyň hem-de Ýewropanyň ykdysady taýdan ýakynlaşmagynyň hyzmatynda ulanmaga taýýardyr. Bu diňe bir ykdysady wezipe bolup durmaýar. Ol bilelikde gülläp ösmegiň bähbidine hyzmatdaşlyk, özara düşünişmek, ynanyşmak köprülerini gurmak boýunça örän möhüm medeni wezipedir.

Türkmenistan tarapyndan öňe sürlen «Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek» konsepsiýasy örän uly goşulyşmak taslamasynyň özenini düzýär. Bu Konsepsiýanyň taslamasynyň çäklerinde üstaşyr-ulag geçelgelerini döretmek, esasy ulag-logistika merkezlerini emele getirmek arkaly hyzmatdaşlygyň ugurlaryny görýäris. Munuň üçin häzirki zaman milli üpjünçilik ulgamlaryny döretmek zerurdyr. Türkmenistan ulag üpjünçilik ulgamlaryny döwrebap ýagdaýa getirmek we täzelerini gurmak boýunça netijeli işleri alyp barýar. Bu ugurda giň gerimli maksatnamalary durmuşa geçirýär.

Türkmenistanyň ulag kommunikasiýalary Uzak we Ýakyn Gündogar ugry boýunça eksport, import ýüklerini Merkezi we Günbatar Ýewropa ýurtlaryna üstaşyr geçirmek we eltmek üçin mümkinçilikleri döredýär. Hazarüsti halkara ulag gatnaw ugruny ösdürmegiň çäklerinde ýükleri, şol sanda konteýner ýüklerini daşamak üçin bäsdeşlige ukyply toplumlaýyn nyrh ölçeglerini emele getirmek boýunça demir we deňiz ýol ulgamlarynyň ýolbaşçylary bilen netijeli işler alnyp barylýar. Üstaşyr geçiriş mümkinçiliginiň esasy ýük akymlary Hazar deňziniň portlary arkaly Ýewropadan gaýdyp, Türkmenistanyň üsti bilen üstaşyr geçýän we Aziýa hem-de Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlaryna barýan we yzyna getirilýän ýükleri daşamalar bolup durýar.

Biziň ulag geçelgelerimiz diňe bir goňşy ýurtlar bilen netijeli birleşmäni üpjün etmek bilen çäklenmeýär. Olar bütindünýä logistikasynda möhüm orny eýeleýärler. Bu bolsa gönüden-göni Ýewraziýa yklymynda ykdysady ösüşe we halkara söwda gatnaşyklaryny berkitmäge oňyn täsir edýär.

Bulardan başga-da, Türkmenistanda Türkmenbaşy — Gazagystan serhedi awtomobil ýolunyň gurluşygyna girişildi. Şunuň bilen baglylykda, ulag gatnawlaryny sebit we halkara daşamalary bilen baglanyşykly ep-esli ösdürmek üçin mümkinçilikler açylýar. Türkmenistan durnukly ulag babatda ählumumy dialogy öňe sürýän ýurtlaryň biri bolup durýar. Biziň ýurdumyz bu ugurda köp ýyllaryň dowamynda netijeli işleri alyp barýar.

2016-njy ýylyň noýabr aýynda Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň Durnukly ulag ulgamy boýunça birinji ählumumy maslahaty geçirildi. Bu maslahat ulag meselesi we logistika baglanyşygy boýunça yzygiderli halkara gatnaşyklaryň başyny başlan örän möhüm waka öwrüldi. 2022-nji ýylda Türkmenistanda geçirilen Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahaty hem möhüm ähmiýete eýe boldy.

Hazar ugry aýratyn ünsi talap edýär. Hazar deňziniň hukuk ýagdaýy hakynda Konwensiýanyň kabul edilmegi bilen, Hazar deňzini Günorta-Gündogar Aziýadan Merkezi Aziýanyň üstünden yklymyň Günbatar bölegine üstaşyr geçýän esasy gatnaw ugurlarynyň biri hökmünde ulanmak üçin şertler döredildi. Şunuň bilen baglylykda, Hazaryň gündogar kenary örän möhüm ähmiýete eýe bolýar. Häzirki döwürde Türkmenistan Hazarda kuwwatly port üpjünçilik ulgamlaryna eýedir. Biziň ýurdumyz şol üpjünçilik ulgamlaryny günbatar ugurda Hazarüsti üstaşyr geçirmegi çaltlandyrmak we giňeltmek bähbidi bilen ulanmak boýunça tekliplere seretmäge taýýardyr.

Türkmenistan dünýä derejesinde ulag diplomatiýasynyň esasy merkezine öwrülýär. Diňe soňky ýyllarda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistanyň başlangyjy esasynda ulag ulgamynda alty Kararnama kabul edildi. Şolaryň hatarynda 2024-nji ýylda kabul edilen «Bütindünýä durnukly ulag güni» atly Kararnamany görkezmek bolar. Türkmen tarapynyň başlangyjy bilen Baş Assambleýanyň 80-nji sessiýasynda «Birleşen Milletler Guramasynyň durnukly ulag boýunça on ýyllygy (2026 — 2035-nji ýyllar)» atly Kararnamanyň kabul edilmegi hem kanunalaýyk ýagdaýdyr. Biziň döwletimiz onýyllygyň maksatlaryny durmuşa geçirmäge gözegçilik etmek üçin toplumlaýyn seljeriş we maglumat guraly bolan Durnukly ulag baglanyşygynyň ählumumy atlasyny döretmek boýunça işleri dowam etdirer.

Öndürijiler, sarp edijiler we üstaşyr geçirijiler hökmünde yklymyň ýurtlarynyň bar bolan energetika mümkinçiliklerini açmak hyzmatdaşlygyň toplumlaýyn meýilnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmegiň örän möhüm şerti bolup durýar. Türkmenistanyň strategiýasy bu üç ugra gatnaşyjylaryň bähbitlerini doly hasaba almaga, gatnaw ugurlaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge we nebitgaz çig malyna, şeýle hem elektrik energiýasynyň çeşmelerine deňhukukly elýeterliligi üpjün etmäge esaslanandyr. Häzirki wagtda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy alnyp barylýar. Bu gaz geçirijisi onuň gurluşygy tamamlanandan soňra iki sub kontinentiň zerurlyklaryny onlarça ýyllaryň dowamynda üpjün etmäge ukyplydyr. Bu sub kontinentleriň ilaty häzirki wagtda 2 milliard adama golaýdyr. Olaryň ykdysadyýetleri çalt depginler bilen ösýär. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi diňe bir Owganystanda 12 müňden gowrak iş ornuny döretmäge mümkinçilik berer. Şeýle hem biziň ýurdumyz Türkmenistan — Owganystan — Pakistan taslamasynyň durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde elektrik energiýasyny ibermegi artdyrmak üçin kuwwatlyklara eýedir.

Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň senagat ulgamynyň keşbi tanalmaz derejede özgerdi. Bütinleý täze pudaklar — dokma, himiýa, gurluşyk, elektrik energetika pudaklary döredildi.

Garaşsyz bilermenleriň berýän bahalaryna görä, Türkmenistanyň durmuş ulgamy dünýäde iň gowy ulgamlaryň biridir. Türkmenistanyň ykdysady we durmuş taýdan ösüşi köpugurly halkara hyzmatdaşlyk esasynda alnyp barylýar. Häzirki döwürde biziň ýurdumyz dünýäniň 100-den gowrak döwleti bilen söwda ulgamynda hyzmatdaşlyk edýär. Hususy işewürlik ugry, ilkinji nobatda bolsa, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ugry boýunça hyzmatdaşlyk işjeň alnyp barylýar. Häzirki wagtda bu birleşmäniň bellige alnan agzalarynyň sany 30 müňe golaýdyr.

Daşary-ykdysady hyzmatdaşlygyň kabul edilen döwlet maksatnamalary we halkara strategiýalary esasynda alnyp barylýandygyny bellemek isleýärin. Olaryň esasysy «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» bolup durýar.

Türkmenistan maýa goýum ulgamynda örän iri, abraýly maliýe guramalary we institutlary — Halkara pul gaznasy, Bütindünýä banky, Aziýanyň ösüş banky, Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky, Yslam ösüş banky bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýär. Türkmenistanyň Bütindünýä Söwda Guramasyna agza bolmagyna degişli kadalar boýunça netijeli işleri alyp barýarys.

Türkmenistanyň halkara işiniň syýasy, ykdysady, ynsanperwer ulgamlardaky gün tertibi bäş yklymy öz içine alýar. Biz dünýäniň 161 döwleti bilen diplomatik gatnaşyklary saklaýarys. Dürli ugurlar boýunça halkara guramalaryň 55-siniň işine gatnaşýarys. Abraýly we jogapkärli döwlet hökmünde Türkmenistanyň sesi dünýä giňişliginde belentden ýaňlanýar.

Gadyrly ýaşlar!
Talyplar we okuwçylar!

Biziň buýsanjymyz we şöhratymyz bolan ahalteke bedewi türkmen halkynyň Garaşsyzlygynyň, özbaşdaklygynyň we milli mertebesiniň nyşanlarynyň biridir. Ahalteke bedewlerimiz ýurdumyzyň parahatçylyk söýüji daşary syýasatynda, medeni diplomatiýasynda uly orny eýeleýär. 2010-njy ýylda döredilen Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy dürli döwletleriň atçylyk düzümleri bilen hünär hyzmatdaşlygynda uly abraýa eýe boldy.

Ahalteke atçylyk sungaty we atlary bezemek däpleri ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli nusgalarynyň bütindünýä sanawyna girizildi. Bu halkara ykrarnama ahalteke atlarynyň dünýä medeniýetindäki we taryhyndaky aýratyn ornuny subut edýär. Ýurdumyzy dünýä tanatmakda, parahatçylyk dialogyny emele getirmekde halkara atçylyk sport bäsleşiklerine uly orun degişlidir. Şunuň bilen baglylykda, «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar topary dünýä derejesindäki ýaryşlarda yzygiderli üstünlik gazanyp, türkmen tuguny belentde parladýar.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýlip yglan edilen 2026-njy ýylda hem ýurdumyzda hem-de dünýä döwletlerinde atçylyk we atly sport çäreleri ýokary derejede geçirilýär. Ahalteke bedewi türkmen ýaşlary üçin diňe bir milli buýsanç däl, eýsem, okgunly ösüşiň, kämilligiň we wepalylygyň belent nusgasy bolmalydyr.

Hormatly okuw sapagyna gatnaşyjylar!

Täze okuw ýylynyň başlanmagy siziň her biriňiziň durmuşyňyzda hemişe möhüm döwür bolup durýar. Aýratyn hem, bu ýokary okuw mekdebine ilkinji gezek gadam basýan ýaşlar üçin möhüm ähmiýete eýedir. Jogapkärçiligi, yhlasy, çynlakaý garaýşy talap edýän uly durmuş başlanýar. Bu ugurda size döwlet ýardam berer. Okamak, ruhy we medeni taýdan ösmek üçin ähli zerur şertleri üpjün eder.

Siz — Garaşsyzlyk şertlerinde ösüp ýetişen nesil. Türkmenistan size uly umyt baglaýar.

Häzir biz täze tehnologiýalaryň güýçli ösýän, emeli aňyň ähli ýerde ornaşdyrylýan şertlerinde ýaşaýarys. Bu şertler geljekki ösüşi kesgitleýär. Biziň maksadymyz — Türkmenistany senagat taýdan ösen döwletleriň hataryna goşmakdyr.

Biz «akylly» şäherleri döretmek ugrunda iş alyp barýarys. Bize «Akylly jemgyýet» konsepsiýasynyň taslamasynyň üstünde işlemek zerur diýip hasap edýärin. Bu konsepsiýa toplumlaýyn bolmalydyr. Işiň ähli esasy ugurlaryny öz içine almalydyr. Şol taslama ýaşlary, talyplary işjeň çekmek zerurdyr. Olar täze garaýyşlary, teklipleri, täzeçil nusgalary batyrgaý girizmäge ukyplydyrlar.

Öňdebaryjy ylmy-tehniki sepgitlere çykmak üçin, Türkmenistan bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny dowam etdirer. Biz ýurdumyzy bilim, pikir alyşmak we startap döretmek merkezine, ýaşlary intellektual kooperasiýa üçin özüne çekýän bir mekana öwürmäge çalyşmaly.

Türkmenistanda dürli ugurlar boýunça halkara ylym-bilim ýaşlar klasterlerini döretmek üçin hukuk we guramaçylyk şertlerini emele getirmegiň üstünde işlemegi teklip edýärin. Goý, beýleki ýurtlaryň zehinli ýaşlary Türkmenistana gelsinler, türkmen ýaşlary bilen bilelikde öz döredijilik maksatlaryny durmuşa geçirsinler! Bu hemmeler üçin bähbitli bolar.

Biz Türkmenistanda türkmen jemgyýetiniň ýaşaýşynyň taryhy milli esaslaryny berkitmäge hemişe uly üns bereris. Şoňa görä-de, okuw sapagymyň indiki böleginde terbiýäni ösdürmek, türkmen halkynyň medeni-ruhy mirasyny, onuň däp-dessurlaryny gorap saklamak we baýlaşdyrmak baradaky garaýyşlarymy siz bilen paýlaşaryn.

Hormatly mugallymlar!
Gadyrly talyp ýaşlar we okuwçylar!

Ynsany kämillige we belent mertebä ýetirýän gymmatlyk, ilkinji nobatda, ylym we bilimdir. Şoňa görä-de, kämil bilim almak, okamak, döretmek, eziz Watanymyzyň şan-şöhratyny dünýä ýaýmak bagtyýar ýaşlarymyzyň mukaddes borjudyr. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly: «Ylymly ýaşlar döwletimiziň kuwwatly güýjüdir. Türkmen halkynyň döwletlilik ýolunyň mizemez mertebesidir, baky dowamatydyr».

Biz ylym-bilim ulgamynda toplan baý tejribämiz esasynda ajaýyp geljegimizi gurýarys. Watanyň, halkyň ykbaly ugrunda ýokary jogapkärçilik duýýan päk ahlakly, watansöýüji, bilimli, ylymly nesilleri terbiýeleýäris. Asylly däbe eýerip, her täze okuw ýylynyň başynda ýurdumyzda täze bilim edaralaryny açýarys, bilimler dünýäsine ilkinji gadamyny basýan okuwçylarymyza kompýuterleri sowgat berýäris. Ýurdumyzda döwrebap bilim ojaklary — ak şäherimiz Aşgabatda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de Lebap welaýatynyň merkezi Türkmenabat şäherinde Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalarynyň dabaraly açylyşy boldy. Şeýle hem orta mekdepler we çagalar baglary dabaraly ýagdaýda açylyp ulanmaga berildi. Täze bilim ojaklarynyň yzygiderli açylyp ulanmaga berilmegi döwletimiziň ykdysady we ruhy kuwwatynyň, geljege bolan uly ynamynyň aýdyň görkezijisidir.

Meniň size atalyk arzuwym: goý, bagtyýar okuwçylarymyzyň hem-de talyp ýaşlarymyzyň bilim we ylym ýollary hemişe aýdyň bolsun! Döwletimize uly abraý getirsin!

Bagtyýar ýaşlar!

Türkmen taryhy — bu iň gadymy siwilizasiýalary döreden, dünýä ýaň salan beýik döwletleri guran türkmen halkynyň buýsançly beýik geçmişi. Mukaddes topragymyzyň her bir daban ýeri ylmy-barlaglar we gazuw-agtaryş işleri üçin gymmatly çeşmedir.

Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan gadymy ekerançylyk we şäher medeniýetleriniň — Jeýtun, Änew, Marguş, Dehistan we Horezm-Ürgenç siwilizasiýalarynyň dörän Watanydyr.

Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — müňýyllyklaryň dowamynda dünýäniň syýasy, medeni-ruhy we ykdysady ösüşine ummasyz goşant goşup gelýän türkmen halkynyň ata Watany.

Eziz Watanyňy, il-günüňi söýmek üçin onuň şöhratly geçmişini giňden öwrenmeli. Türkmen halkynyň taryhynda bolsa guwanmaga, buýsanmaga şan-şöhratly sahypalar näçe diýseň bar.

Uzak ýyllaryň dowamynda dürli wezipe-kärlerde zähmet çekmek bilen, maňa eziz Watanymyzdaky gadymy taryhy ýerleri hem-de merkezleri öwrenmäge gelen tanymal arheologlardyr taryhçylaryň, dünýä belli ussat alym-halypalaryň hut özleri ýa-da olaryň nesil dowamaty bilen bilelikde işleşmek, tejribe alyşmak bagty miýesser etdi. Änew medeniýetini ilkinjileriň biri bolup dünýäde ykrar etdiren arheolog, taryhçy Rafael Pampelli, şeýle hem Wadim Masson, Wiktor Sarianidi ýaly ägirtleriň ýurdumyzda arheologiýa işlerine goşantlary uludyr. Olar türkmen halkynyň köp asyrlyk taryhyny, adamzat siwilizasiýasyna goşan mynasyp goşandyny dünýä ýaýmakda köp tagalla etdiler.

Men arheolog Wadim Masson bilen gadymy Änew topragynda, Paryzdepe ýadygärliginiň töwereklerinde geçirilen gazuw-agtaryş, ylmy-seljerme işleriniň alnyp barlyşyna gatnaşdym. Irginsiz zähmetiň netijesinde, täze we täsin tapyndylaryň üstünden baryldy. Soňra olar boýunça ylmy işler geçirildi. Rafael Pampelliniň çowlugy we beýleki arheolog-alymlar hem ýurdumyza gelip, ata-babalarynyň dünýä ähmiýetli açyş eden ýerlerine aýlanyp gördüler. Belli arheologlar Wiktor Sarianidi, Nadežda Dubowa ýaly alymlar Gadymy Marguşda, Merwde adamzat ähmiýetli taryhy-ylmy açyşlary etdiler. Bu açyşlary bilen olar dünýäde has-da meşhur boldular. Şeýle görnükli arheologlar bilen halkymyzyň, mukaddes topragymyzyň taryhyny öwrenmekde bilelikde birnäçe işleri amala aşyrdyk. Türkmen topragynyň abraýyny götermäge yhlas etseň, bu toprak seniň at-abraýyňy iki esse belende göterýär. Munuň şeýledigini türkmen topragyny öwrenmäge yhlas eden arheolog-alymlar hem gaýta-gaýta aýdardylar.

Ýaş nesiller halkymyzyň taryhy hem-de onuň ylmy esasda öwrenilişi barada hemişe habarly bolmalydyrlar.

Eziz ýaşlar!

Türkmenler dünýäniň iň gadymy halklarynyň biridir. Türkmen topragy dünýäniň ýedi ýolunyň çatrygydyr. Men bu barada öz kitaplarymda anyk deliller bilen beýan edýärin. Giň möçberli gazuw-barlag işleri netijesinde ýüze çykarylan tapyndylar gadymy Änew medeniýetini açyp görkezýär. Änew şäherinde binagärlik sungatynyň ajaýyp nusgasyna öwrülen Seýit Jemaleddiniň metjidi hem bina edilipdir. Hormatly Prezidentimiziň «Änew — müňýyllyklardan gözbaş alýan medeniýet» atly kitabynda gadymy Änewiň şöhratly taryhyna ýokary baha berilýär. Türki döwletleriň halkara guramasy bolan TÜRKSOÝ tarapyndan Änew şäheri 2024-nji ýylda «Türki dünýäniň medeni paýtagty» diýlip yglan edildi.

Bagtyýar ýaşlarymyzyň Watanymyzyň taryhyny giňden öwrenmek bilen uly sepgitlere ýetjekdiklerine berk ynanýaryn.

Eziz ýaşlar!

Ata-babalarymyzyň akyl-paýhasyndan dörän milli mirasymyz asyrlaryň synagyndan geçip, biziň günlerimize gelip ýetipdir. Nakyllardyr atalar sözi, hüwdüler, tymsallar halkymyzyň baý taryhyndan habar berýär.

Dünýädäki her bir millet beýik şahsyýetleri arkaly tanalýar. Muhammet Horezmi, Abusagyt Abulhaýyr, Abu Nasr Faraby, Abu Reýhan Biruny, Ibn Sina, Mahmyt Kaşgarly, Mahmyt Zamahşary, Hoja Ahmet Ýasawy, Nejmeddin Kubra, Alyşir Nowaýy, Baýram han, Nurmuhammet Andalyp, Döwletmämmet Azady, Magtymguly Pyragy ýaly meşhur akyldarlarymyzyň mirasy, döreden eserleri dünýä nusgalyk gymmatlyklardyr. «Oguznama», «Gorkut ata», «Görogly», «Şasenem-Garyp», «Zöhre-Tahyr», «Saýatly-Hemra» ýaly eserlerimiz milletimiziň egsilmez ruhy baýlygydyr.

Gadyrly ýaşlar!

Watan, toprak — her millet üçin mukaddeslik. «Döwlet guşy» romanymda men: «Türkmen topragy — mertligiň, gaýduwsyzlygyň topragy. Türkmen topragy — rysgal-berekediň topragy. Bu toprakda beýik pederlerimiziň yhlasy, arzuwy, ömür menzilleri ýatyr» diýip ýazypdym.

Meniň size berjek atalyk nesihatym, ýaşlar, siziň öz Watanyňyzyň taryhyny, öz kökleriňizi bilmegiňiz gerek, oňa guwanmagyňyz, buýsanmagyňyz gerek. Siziň her biriňiziň baş şygaryňyz kämillik bolmalydyr. Ynsan hemişe kämillige ymtylmalydyr. Türkmen ýigidi we gyzy özünde milletimiziň iň ajaýyp, iň gözel, iň näzik ahlak sypatlaryny jemlemelidirler.

Arassa ahlak ynsanyň kämilligi bilen ýüze çykýar. Ynsan kalbynda dostluk, doganlyk, ynsanperwerlik duýgularyny oýarýan halkymyzyň milli ahlak kadalaryna her birimiz guwanmaga, buýsanmaga doly haklydyrys.

Mähriban ýaşlar!

Türkmen halkynyň milli terbiýe mekdebiniň taryhy ýoly örän gadymy hem-de beýik bolupdyr. Jeýtun we Änew medeniýetleri, Marguş şalygy, Altyndepe we Horezm siwilizasiýalary döwründe ylmyň we bilimiň, medeniýetiň we sungatyň ilkinji kerpiçleri goýlupdyr.

Milli terbiýe mekdebi müňýyllyklaryň dowamynda has-da kämilleşipdir. Parfiýa imperiýasynda, Gaznalylar we Garahanlylar döwletlerinde, Beýik Seljuk imperiýasynda, Horezmşalar, Garagoýunlylar we Akgoýunlylar döwletlerinde, Hindistandaky soltanlyklarda milli terbiýe mekdebi babatynda örän baý tejribe toplanypdyr.

X asyrda Türkmenistanyň çäginde ilkinji bilim ojagy bolan medreseler peýda bolupdyr. Nusaý, Merw, Sarahs, Amul, Dehistan, Gürgenç, Abiwerd ýaly iri şäherlerde dürli ugurlarda bilim öwredýän medreseler bina edilipdir. Medreselerde ýalan sözlemezlige, ruhy päklige, adamkärçilige, myhmansöýerlige, halaly-haramy saýgarmaga birinji derejeli ähmiýet berlipdir.

Mähriban ýaşlar!

Iň gymmatly miras terbiýedir. Ynsanyň bagtyýarlygy diňe ýazgydyna däl-de, oňa siňdirilen terbiýä hem baglydyr.

«Çagaly öý — bazar», «Çaga — ömrüň dowamy» ýaly parasatly setirleri döreden türkmen halky ösüp gelýän ýaş nesillere aýawly garapdyrlar. Biz pederlerimiziň «Akylyň bahasy bolmaz, terbiýäniň — çägi» diýen pähiminden ugur alyp, nesil terbiýesine aýratyn üns berýäris. Nesillerimiziň bagtyýar ýaşamagy, hakyky watançy, ilhalar, päk ahlakly, merdana we halal adamlar bolup ýetişmekleri biziň baş maksadymyzdyr.

Häzirki XXI asyr tehnikanyň we tehnologiýanyň, sanly ulgamyň hem emeli aňyň yzygiderli ösýän asyrydyr. Häzirki ýaşlar sanly ulgamdan giňden peýdalanýarlar, emma her bir täzelik milli häsiýetimizden, türkmençilik däplerimizden üzňe bolmaly däldir. Islendik gyzyklanmanyň özüňi alyp baryş medeniýetiňe, dünýägaraýşyňa, ruhy ýagdaýyňa ýiti täsir edýändigi lukmançylyk ylmynda subut edilendir. Sanly ulgamyň çäksiz mümkinçiliklerini ýerlikli, öz akyl-paýhasyňy, başarnygyňy kämilleşdirmek üçin netijeli peýdalanmak ýaşlarymyzyň öňündäki jogapkärçilikdir.

Türkmençilikde perzendiň kitaba bolan söýgüsi maşgaladan başlanýar. Ýaşlar şöhratly taryhymyzy, baý edebi mirasymyzy beýan edýän eserleri okamagy endik edinmelidir. Dana pederlerimiz «Bilim bilen hikmet — altyndan gymmat», «Okadym diýme, bildim diý!», «Kitap okamaýan görýänini görer, kitap okaýan dünýäni görer» diýipdirler.

Ýaş wagty edermenligi, batyrlygy we dury pähim-paýhasy bilen döwlet guran, ýurt dolandyran türkmen gerçekleriniň, merdana zenanlarymyzyň gahrymançylygyny ýaşlarymyzyň bilmegi wajypdyr. Oguz han, Togrul beg, Çagry beg, Alp Arslan, Jelaleddin Meňburun ýaly, Tumar şa, Törebeg hanym ýaly akyl-paýhasly, gaýduwsyz şahsyýetlerimiz ýakyn we alys ýurtlarda heniz ýaş mahallary meşhurlyga eýe bolupdyr.

Şu günki ýaşlarymyz hem öz aslyna eýerip, halkymyzyň ajaýyp häsiýetlerini unutmaly däldirler. Häzirki türkmen ýaşlary öz geçmişine buýsanmalydyrlar, halkymyzyň köp asyrlyk ar-namysyna, gyz edebine, ýigitlik mertebesine eýermelidirler.

Adamyň ömürboýy gazanan baýlygy — tälim-terbiýesi, akyl-paýhasy, ukyp-başarnygy, hünäri onuň Watan gymmatlygy baradaky garaýyşlarynda ýüze çykýar. Perzendiň terbiýesiniň esasy mazmuny Watan mukaddesliginde jemlenýär. Türkmen maşgalasynda perzendiň il aladasyny edýän ogul bolup kemala gelmeginiň asyl manysynda Watan üçin edilen yhlas we söýgi bardyr. Men bilim işgärleri, ata-eneler bilen duşuşyklarymda hemişe ýaşlary watansöýüji, giň gözýetimli, kämil düşünjeli şahsyýetler edip kemala getirmek üçin olary milli däplerimiz, edep-kadalarymyz esasynda terbiýelemek barada pikir alyşýaryn.

Türkmen halkynyň milliligi we biziň ruhy baýlygymyz bolan türkmençilik dünýä medeniýetinde aýratyn orun tutýan belent ahlak derejesidir. Türkmençilikde her bir hereket, her bir söz belent edep-ekrama ýugrulandyr.

Ili il edýän onuň agzybirligidir. Agzybirligiň özeninde bolsa birek-birege, ulynyň kiçä we kiçiniň ula özara sylag-hormaty bardyr. «Edep başy salam» diýlişi ýaly, jemgyýetde adamlaryň arasyndaky agzybirligi, ynamy berkidýän ilkinji basgançak salamlaşmakdan başlanýandyr. «Salam — Taňrynyň ady» hem diýilýär. Açyk ýüz, päk ýürek bilen berilýän salam adamlaryň kalbynda dostlugy, ynamy berkidýär.

Eziz ýaşlar!

Watandan beýik mukaddeslik, Watandan beýik gymmatlyk ýokdur. Watansöýüjilik ynsan gözelliginiň egsilmez hazynasydyr. Watansöýüjilik bu ata-babalarymyzyň mukaddes ündewidir. «Paýhas çeşmesi» atly kitapda hem bellenilişi ýaly, «Atany söýen, Watany söýer», «Geýmäge keten ýagşy, ölmäge — Watan». Watanyny diňe söz bilen däl, halal zähmeti, yhlas-başarnygy bilen söýýän, beýik şahsyýetlere hormat goýýan ýaşlar hakyky watançy nesillerdir.

Oguz han, Adybeg soltan, Jygalybeg, Görogly, Jelaleddin Meňburun ýaly ýurt azatlygy, Watan goragy ugrundaky agyr söweşlerde mertlik görkezen milli gahrymanlar bu günki nesiller üçin gaýduwsyzlygyň belent mekdebidir.

Türkmen ýaşlary ata-babalarymyzyň yhlasy siňen türkmen topragynyň her bir daban ýeriniň mukaddesdigini hiç wagt unutmaly däldirler!

Türkmen ýaşlary öz pederleriniň Watanyna wepaly, ynsanperwer, adalatly, sahawatly, asylly, sabyr-kanagatly ynsanlar bolandyklaryny hiç wagt unutmaly däldirler!

Türkmen halkynyň gadymdan gözbaş alýan watansöýüjiligi, gahrymançylygy we edermenligi bu günki türkmen ýaşlaryny bezeýän iň asylly, iň arzyly milli häsiýetler bolmalydyr. Goý, siziň batyr, edermen, gaýduwsyz häsiýetleriňiz watansöýüjiligiň ajaýyp tugy bolup, dünýäde belentden parlasyn!

Gadyrly ýaşlar!

«Asmanda gök Taňry, aşakda ýalňyz ýer», «Mert söweşde belli, dana — geňeşde», «Ýüz namart bir merdiň ýerini tutmaz» ýaly parasatly sözler watansöýüjiligi, hakyky gahrymançylygy beýan edýär. Watansöýüjilik, gaýduwsyzlyk, mertlik, dogumlylyk, göwnaçyklyk, gaýratlylyk, geçirimlilik, mylaýymlyk, ruhubelentlik, pespällik, päklik, arassalyk, paýhaslylyk, ýagşylyk etmek — bular Beýik Biribar tarapyndan türkmeniň süňňüne guýlan ebedi milli häsiýetlerdir. Bu häsiýetler her bir perzendiň kalbyna ene süýdi, atalaryň pendi bilen guýulýandyr.

Maşgala ojagynda ata-enäniň öz aslyny, göbek ganynyň daman topragynyň mukaddesligini we pederleriniň şöhratly ýoluny perzendiniň aňyna guýmagy geljekki kämil şahsyýetiň ruhy dünýäsini baýlaşdyrýar, gözýetimini giňeldýär. Ýagşy häsiýetler ynsanyň özüni, ýagşy amallar bolsa onuň ömrüni bezeýär. Her kimde ajaýyp häsiýetler näçe köp boldugyça, onuň il arasyndaky alkyş-abraýy, hormat-sylagy hem artmak bilen bolýar. Pespällik ynsanyň mylaýymlygyny, kanagat sahylygyny, bilim danalygyny, wepalylyk abraýyny görkezýär. Dogruçyllyk hoşamaýlygydyr, akgöwünlilik we yhlas rysgalydyr, şükür nygmatydyr, güler ýüzli bolmagy bolsa onuň dostlugydyr.

Mähriban ýaşlar!

Nesilbaşymyz Oguz han Türkmenden gözbaş alýan edep kadalary ýaşlary ahlak arassalygyna, ýokary adamkärçilige, watançylyga, edermenlige, päk söýgä ruhlandyrýan egsilmez ruhy çeşmedir. Şoňa görä-de, bu gymmatlyk ýyl-ýyldan beýgelýär, gadyr-gymmaty artýar. Milli edep-terbiýämizde halkymyzyň ynsanperwerlik, päklik, ruhubelentlik, kiçigöwünlilik, mertlik, dogry sözlülik ýaly ahlak gymmatlyklary jemlenendir. Hut şonuň üçin hem, ýaşlar, siz edep kadalaryny durmuşyňyzyň manysyna öwürmäge çalşyň!

«Adam eli — gyzyl gül» diýipdirler. Agajyň miwesinden belli bolşy ýaly, ynsan hem özüniň zähmeti bilen meşhurlyga eýe bolmalydyr. Zähmet gazanç çeşmesi we ahlak borjy bolup durýar. Sen bu borjuň üsti bilen Watanyň gülläp ösmegine hem goşant goşýandygyňa oňat düşünmelisiň. Yhlasly we öndürijilikli zähmet seniň adyňy halkyň içinde ykrar eder we saňa uly hormat getirer. «Gyzjagazyň eline iňňe-sapak ber, oglanjygyň eline pil ber!» diýen paýhasly pederlerimiz gyz-oglanyň zähmet terbiýesine aýratyn üns beripdirler.

Siz hemişe ýatda saklaň! Zähmetsöýerlik ynsanyň hakyky baýlygydyr, onuň mertebesini hem-de abraýyny belende göterýän uly güýçdür. Türkmen ýaşlary öz zähmeti bilen ata Watanymyzy diňe bir şöhratlandyrmak bilen çäklenmän, eýsem, ony goramaga hem borçludyrlar. Ata Watany, mähriban halkymyzyň parahat, bagtyýar durmuşyny goramak ýurduň ähli raýatlarynyň mukaddes borjudyr.

Eziz ýaşlar!

Perzent terbiýesi ata-enäniň mukaddes wezipesidir. Perzende türkmençilige mahsus at dakmak, bilim-terbiýe bermek, öýli-işikli etmek ata-enäniň perzendiň öňündäki esasy üç borjudyr. «Çagany — ýaşdan, edebi — başdan», «Terbiýesiz çaga — baş öwredilmedik at», «Akylyň bahasy bolmaz, terbiýäniň — çägi», «Adam edebinden tanalar, ýurt — tugundan», «Çaga eziz, edebi ondanam eziz», «Gyz — gylygy bilen, ogul — edebi bilen» diýipdirler.

Ene-ata öz perzendine, ilki bilen, özlerine hormat goýmagy, uly-kiçiniň gadyr-gymmatyny bilmegi öwretmelidir. Şeýle hem perzendine ýaş wagty edep-ekram öwretmelidir, bagtyýar durmuşda ýaşamagyň ýoluny salgy bermelidir. Perzendiniň edepsiz hereketini gören ene-ata oňa dogry ýol salgy bermelidir. Ata-ene öz perzendinde ata Watana bolan beýik buýsanjy, oňa tagzym etmegi we egsilmez söýgini terbiýelemelidir. Ata-eneleriň wagyz-nesihatlary halkymyzyň ynsanperwer kadalaryndan aýra düşmeli däldir.

Sagdyn maşgala sagdyn jemgyýetiň, sagdyn jemgyýet bolsa sagdyn döwletiň binýadydyr. Sagdynlyk düşünjesinde diňe jan saglygy göz öňünde tutulman, ruhy kämillik, ahlak belentligi-de jemlenýär. Türkmen maşgalasynda bolsa muňa aýratyn ähmiýet berilýär. Aýratyn-da, halkymyz gyz çaganyň edep-ekramyna, özüni alyp barşyna, terbiýesine uly üns berýär. Onuň arassa ahlakly bolup ýetişmegi üçin aýratyn alada edýär. «Ýagşy ene — ýagşy gyza görelde» ýaly nakylda hem türkmen maşgalasynda zenan edebine, gyz çaganyň terbiýesine aýratyn üns berlendigini görmek bolýar. Gyz perzendiň kalbyna guýulýan ýagşy niýet-arzuwlaryň möhüm ähmiýeti bardyr. Şonuň üçin her bir ene-ata gyz perzendiň syrdaşy, ýakyn adamy bolmalydyr. Halkymyzda gyz edebi il edebine deňelýär. Päk ahlakly, sada, medeniýetli gyz çaga maşgalanyň abraýy, baran öýüniň buýsanjydyr. Biziň edep-terbiýämizde gyz-gelinlerimiziň asyllylygy, edep-ekramy aýratyn mertebä eýedir.

Eziz ýaşlar!

Ata-babalarymyz «Maşgalam — baş galam», «Ene — ojak eýesi, ata — işik söýesi» diýipdirler. Maşgala gatnaşyklary miras galýan, gorap saklanmaga degişli mukaddeslikdir. Maşgaladaky asudalyk, agzybirlik we rahatlyk jemgyýetimiziň abadançylygydyr. Sagdyn ahlagyň, sagdyn edebiň düýbi hem maşgalada tutulýar.

Geljekki neslimiziň terbiýesi hem maşgala baglydyr. Maşgalada adam şahsyýet hökmünde kemala gelýär, birek-biregi hormatlamagy, söýmegi öwrenýär. Halkymyzyň durmuş tejribesinde çaganyň doglan pursadyndan başlap, onuň her bir ösüşiniň tapgyry milli dessurlar bilen utgaşyp gidýär. Çaga dünýä inenden soň, onuň ilkinji kyrk güni, ýagny kyrk çile döwri aýratyn ideg we mähir bilen gurşalýar. Çaganyň ilkinji dişi çykanda bolsa öý-ojakda uly şatlyk bilen diş toýy tutulýar. Bu dessur perzendiň uly durmuşa sagdyn we berk ädimler bilen başlamagynyň buýsançly baýramydyr. Soňra çaganyň saçynyň ilkinji gezek alynmagy bilen, galpak toýy bellenýär. Bu toýlar diňe bir şatlyk-dabara däl, eýsem, il-günüň jem bolup, täze doglan nesle ak ýol, uzak ömür we bagtyýar geljek dilemegidir. Bu taryhy we gadymy däpler maşgala mukaddesligini berkitmäge hyzmat edýär.

Adamyň iň gowy häsiýetleriniň biri hem ene-atasyna bolan çäksiz söýgüsidir. Türkmen nakylynda aýdylyşy ýaly: «Ataň bagtly bolsa, Allatagala bereket berer, eneň bagtly bolsa, pygamber ýalkar». Türkmenleriň «Käbäm — enem, kyblam — atam» diýen sözüniň aňyrsynda hem uly many bar. Ata-enä mähriban bolmak, olary mähir bilen gurşap almak, hyzmatyny etmek, hormat goýmak, olaryň pendini tutmak perzendiň borjudyr. «Gyzylyň-kümşüň könesi bolmaz, ata-enäniň — bahasy», «Ata kesbi ogla halal» ýaly ajaýyp jümleler ýaşlaryň durmuş şygaryna öwrülmelidir.

Mähriban talyplar!

Her bir ynsanyň ömrüniň we şahsyýetiniň kemala gelmegi, ilki bilen, maşgala ojagyna we enäniň mähremligine baglydyr. Ene ýüregi tükeniksiz mähriň, sabyr-takadyň beýik çeşmesidir. Enäniň perzende bolan söýgüsi dünýädäki iň tämiz we iň belent duýgudyr. Çaganyň beden hem-de ruhy taýdan sagdyn kämilleşmeginde örän wajyp bolan ene süýdi diňe bir iýmit däl, eýsem, ynsana halallygy, ynsaplylygy we Watana bolan wepalylygy siňdirýän ilkinji mukaddeslikdir. Ene mähriniň owazy bolan hüwdi bolsa çaganyň aňyna we kalbyna ilkinji guýulýan watançylyk senasydyr.

Bu gün her bir maşgala, ene, çaga döwletiň üns merkezinde saklanýar. Döwletimiz öz kiçijik raýatlary üçin ähli mümkinçilikleri döredip, olaryň sagdyn, berk bedenli, bilimli bolmaklary ugrunda uly alada edýär. Şunuň bilen baglylykda, ýakynda paýtagtymyz Aşgabatda diňe ene süýdi bilen iýmitlendirmegi goldamak ulgamlaryny berkitmek boýunça ýokary derejeli milli «tegelek stol» maslahaty hem geçirildi.

Hormatly mugallymlar!
Talyp ýaşlar!

Her halk öz neslini milli düşünjeleri we medeni däpleri esasynda terbiýeleýär. Ata-eneler, mugallymlar ýaşlaryň terbiýesini özbaşyna goýbermeli däldirler. Internet giňişligindäki ters düşünje-garaýyşlara ýaşlyk ýeňilligi bilen özlerini aldyrmazlygyny, ahlak arassalygyny, mertebesini goramalydygyny yzygiderli pent edip durmalydyrlar. Mugallym çagalara özüni alyp barmagyň düzgünlerini, sözleýiş edebini yzygiderli öwretmelidir. Bu jogapkärli işde mugallym diýen belent ada mynasyp bolan watandaşlarymyzyň hyzmaty örän uludyr. Mugallym — ýaş nesli terbiýeleýän, bilim berýän we olaryň geljegine uly täsir edýän hormatly hünäriň eýesi, beýik ynsandyr. Mugallym ýaş nesillerimize ýolgörkeziji şahsyýetdir. Şonuň üçin mugallym sabyrly, akylly, mylaýym we adalatly bolup, her bir okuwça deň göz bilen garamalydyr, olaryň pikirine hormat goýmalydyr.

«Ussadyňa hormat etseň, ylmyň artar», «Bilimliniň ýoly açyk», «Bir harp öwreden mugallyma kyrk gün salam» ýaly atalar sözleri her bir ýaş nesliň öz mugallymyna hormat goýmalydygyny ündeýär. Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragy ilkinji mugallymy — atasy Döwletmämmet Azada «Ylym öwreden ussat kyblam pederdir» diýip ýüzlenýär.

Atam Berdimuhamet Annaýew hem halka hyzmat edip, jemgyýetde hormat-sylaga mynasyp bolan, ömrüni mugallymçylyk kärine bagyşlan ilhalar ynsandy. Atam çagalara diňe sowatly okamagy we ýazmagy öwretmän, diňe bir bilim bermän, eýsem, olaryň kalbyna jemgyýetde özüňi mynasyp alyp barmagyň endiklerinem guýýardy. Ol çagalara diňe bir uly adamlara däl, eýsem, öz deň-duşlaryna-da hormat bilen garamak barada terbiýe bererdi. Kakam hem, öz gezeginde, Watanymyz, halkymyz, ýurdumyz baradaky oý-pikirlerini goşgy setirlerine geçirerdi. Tebigatymyz barada köp suratlary çekerdi. Häzir men kakamyň 80 ýaşynda ýazan «Ata pendi» baradaky goşgy setirlerini aýdyp bereýin.

Çylşyrymly bolýar durmuşyň ýoly,
Ýöne ýalňyşmajak bolmaklyk gerek.
Ata-ene käýinse — säwlik goýbersek,
Ony gaty görmän, düzetmek gerek.
Bize maslahatçy ata-ene gerek.

Mugallym okuwçylaryň durmuşynda yz galdyrýan halypadyr. Şoňa görä-de, mugallym hemişe öz bilimini artdyrmaga çalyşmalydyr. Döwrüň talaplaryna laýyk täze usullary öwrenip, hünär derejesini kämilleşdirmelidir.

Gadyrly talyplar!

Türkmen ýaşlary öz päk kalplarynda elmydama mähriban Watanyna, il-gününe bolan söýgini saklamalydyrlar.

Söýgi — bu seniň Beýik Biribara, mähriban Watanyňa bolan beýik duýgyňdyr.

Söýgi — bu seniň mähriban halkyň geçmişine, şu günki bagtyýar durmuşyna hem-de beýik geljegine bolan beýik buýsanjyňdyr.

Türkmen topragyny söýüň! Türkmen topragy türkmen bedewlerini, nepis halylary, şaý-sepleri, onlarça gadymy ylmy-medeni merkezleri dünýä siwilizasiýasyna bagyş eden seniň mukaddes Diýaryňdyr.

Türkmen halkyny söýüň! Çünki seniň halkyň köp asyrlaryň dowamynda durmuş şertleri we taryhy tejribeler esasynda kämilleşen milletdir.

Türkmeniň milli mirasyny söýüň! Milli mirasymyza pederlerimiziň ruhy siňendir. Milli miras — bu halallyk, ýere-topraga yhlas etmek, ahlak arassalygy, nebse çapmazlyk, beden tämizligi, gaýduwsyzlyk ýaly paýhas eleginden geçirilen öwüt-ündewlerdir.

Sporty söýüň! Sport seni diňe bir beden taýdan kämilleşdirmek bilen çäklenmän, eýsem, seniň dünýägaraýşyňy hem giňeldýär. Sport — bu güýç-gaýratyň, gözelligiň we saglygyň gözbaşydyr.

Eziz ýaşlar!

Dil — halklary ýakynlaşdyrmakda, dost-doganlygy berkitmekde, halklaryň medeni mirasyny öwrenmekde esasy hyzmaty ýerine ýetirýär. Mahmyt Kaşgarly, Mahmyt Zamahşary ýaly dilçi alymlar öz dil baýlyklary bilen halklaryň arasynda ylmyň, edebiýatyň, medeniýetiň baglanyşygyny üpjün edipdirler. Türkmen ýaşlarynyň pederlerimiziň bu ýoluny dowam etmekleri parzdyr.

Türkmen dili döwlet dilidir! Türkmen dili dünýäniň iň gadymy, baý we şirin dilleriniň biridir! Dilimize sarpa goýuň!

Daşary ýurt dillerini öwreniň! Daşary ýurt edebiýatyny öwreniň! Dil siziň dünýädäki dostlaryňyzyň sanyny artdyrar. Dil siziň dünýädäki abraýyňyzy belende göterer. Halkymyzyň «Dil bilen — dana, dil bilmeýän — diwana», «Dil — akylyň açary», «Dil bilen dünýäni gezer» ýaly pähimlerini özüňize şygar ediniň!

Mähriban ýaşlar!

Öz taryhy ösüşiniň dowamynda halkymyz hiç wagt ylymdan daşda bolan däldir. Türkmen ýaşlary bu gün öz pederleriniň ylym dünýäsindäki beýik ýeňişlerine, beýik açyşlaryna buýsanmaga haklydyr. Dünýäniň häzirki zaman ylmyndaky özgertmeler adamzat jemgyýetiniň barha kämilleşmegine ýol açýar. Ýaşlarymyz täze ylmy-tehniki ösüşden baş çykarmalydyrlar. Türkmen ýaşlary innowasion barlaglara işjeň gatnaşmalydyrlar, täze tehnologiýalary döretmelidirler.

Mähriban talyplar!
Eziz okuwçylar!

Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzyň geljegi siziň nurana ykbalyňyz bilen baglydyr. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Siz öz alan bilimiňiz we zähmetiňiz, edep-ekramyňyz we zähmetsöýerligiňiz bilen eziz Watanymyzyň şöhratyny mundan beýläk-de belende götermelisiňiz. Birek-biregiň üstünliklerine buýsanyp, halkymyzy, Watanymyzy söýmelisiňiz. Ilhalar şahsyýetler bolup ýetişmelisiňiz. Watanymyzyň şanly taryhyna, milli köklerimize, beýik şahsyýetlerimiziň gazananlaryna göz ýetirýän hem-de olardan netije çykarmagy başarýan ýaşlar biziň buýsanjymyzdyr!

Berkarar Watanymyzyň eziz ýaşlary, men şu günki umumy sapagymy tamamlamak bilen, size berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýarlyk we okuwyňyzda hem-de durmuşyňyzda uly üstünlikleri arzuw edýärin!

Hormatly mugallymlar!
Gadyrly talyplar we okuwçylar!

Hormatly Prezidentimiziň berk nygtaýşy ýaly: «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!».

Mähriban ýaşlar!

Siz eziz Diýarymyzyň buýsanjy we geljegi!

Diňe siz bilen öňe, öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!

​

​

Ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow şu ýylyň alty aýynda milli ykdysadyýetimiziň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe jemi içerki önüm 6,3 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 2,7 göterime, gurluşykda 6,7 göterime, ulag-aragatnaşyk pudagynda 10,4 göterime, söwdada 8,5 göterime, oba hojalygynda 2 göterime, hyzmatlar ulgamynda 8,4 göterime deň boldy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda jemi öndürilen önüm 10,4 göterim artyp, ykdysadyýetiň pudaklarynda oňyn önümçilik netijeleri gazanyldy. Hasabat döwründe bölek satuw haryt dolanyşygy 10,1 göterim, daşary söwda dolanyşygy bolsa 7,5 göterim artdy. Býujetden maliýeleşdirilýän we hojalyk hasaplaşygyndaky döwlet kärhanalarynda zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary, talyp haklary öz wagtynda maliýeleşdirildi.

​

Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,3 göterim ýokarlandy. Şeýle hem “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň” çäklerinde 2026-njy ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda ýerine ýetirilen işler, şol sanda dürli maksatly desgalaryň gurluşyklary barada aýdyldy.

​

Maliýe we ykdysadyýet ministri M.Astanagulow şu ýylyň birinji ýarymynda Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi, özleşdirilen maýa goýumlaryň görkezijileri, Oba milli maksatnamasynyň durmuşa geçirilişi barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, şu ýylyň 1-nji iýuly ýagdaýyna görä, Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 102,1 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy 97,4 göterim berjaý edildi. Hasabat döwründe ýerli býujetleriň girdeji bölegi 103,8 göterim, çykdajy bölegi bolsa 97,9 göterim ýerine ýetirildi. 2026-njy ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda balans toparlarynyň jemi 92 mejlisi, şol sanda sebitlerdäki balans toparlarynyň 64 mejlisi geçirildi. Mejlisleriň dowamynda ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň hem-de olaryň garamagyndaky edara-kärhanalaryň maliýe-hojalyk işleriniň netijelerine garaldy.

​

Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlaryň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,3 göterim artdy we ol jemi içerki önümiň 16,5 göterimine deň boldy. Özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň 45,1 göterimi önümçilik, 54,9 göterimi durmuş we medeni maksatly binalara gönükdirildi. Şeýle-de Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýerine ýetirilen işler barada hasabat berildi.

​

Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy D.Amanmuhammedow ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary tarapyndan şu ýylyň alty aýynda meýilnamalaryň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

​

Nygtalyşy ýaly, 2026-njy ýylyň ýanwar — iýun aýlarynyň netijeleri boýunça senagat ulgamynda durnukly ösüş üpjün edildi. Hususan-da, 39 milliard 147,2 million kub metr tebigy gaz, 4 million 129,8 müň tonna nebit çykaryldy. 2025-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, dizel ýangyjynyň öndürilişi 0,7 göterim, çalgy ýaglarynyň öndürilişi 7,2 göterim, nebit bitumynyň öndürilişi 39,9 göterim, suwuklandyrylan uglewodorod gazlarynyň öndürilişi 64,5 göterim, sementiň öndürilişi 7,2 göterim, süýji-köke önümleriniň öndürilişi 6,9 göterim, şöhlat önümleriniň öndürilişi 6,7 göterim, süýt önümleriniň öndürilişi 4 göterim, çörek we çörek önümleriniň öndürilişi 1,3 göterim artdy.

​

Ulag-aragatnaşyk ulgamynda hem oňyn görkezijiler gazanyldy. Ulagyň ähli görnüşleriniň ýük dolanyşygynyň 3,7 göterim, ýolagçy dolanyşygynyň 2 göterim artmagy munuň aýdyň mysalydyr. Aragatnaşyk hyzmatlarynyň möçberi hem 15,3 göterim artdy. Ýurdumyzyň oba hojalygynda şu ýylyň birinji ýarymynda ýygnalan bugdaý hasyly, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 11,6 göterim artdy, öndürilen gök önümler 12,8 göterim, azyklyk bakja önümleri 3,3 göterim, ýeralma 4,2 göterim, süýt 0,3 göterim ýokarlandy. Şu ýylyň alty aýynda ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz böleginde hem oňyn görkezijiler gazanyldy.

​

Statistika baradaky döwlet komitetiniň ýolbaşçysy ýurdumyzyň statistika ulgamyny döwrüň talabyna laýyklykda kämilleşdirmek, bu ugurda halkara guramalar bilen tejribe alyşmak boýunça görülýän çäreler barada hem aýtdy.

​

Merkezi bankyň başlygy T.Mälikow 2026-njy ýylyň alty aýynda ýurdumyzyň banklary tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, şu ýylyň 1-nji iýuly ýagdaýyna görä, bank ulgamy tarapyndan ykdysadyýete gönükdirilen karzlaryň galyndysy, geçen ýylyň degişli senesi bilen deňeşdirilende, 7,4 göterim artdy. Ykdysadyýetiň hususy bölegine berlen karzlaryň galyndysy, geçen ýylyň degişli senesine görä, 23,6 göterim ýokarlandy, şahsy adamlara berlen karzlar 24,5 göterim artdy. 2026-njy ýylyň 1-nji iýuly ýagdaýyna görä, Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli Kararlaryna laýyklykda, Aşgabat we Arkadag şäherlerinde, welaýatlarda raýatlara gozgalmaýan emlägi satyn almak üçin berlen karzlaryň galyndysy 17,6 göterim köpeldi.

​

Hormatly Prezidentimiz hasabatlary diňläp, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak maksady bilen, milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Döwlet býujetiniň durnuklylygyny üpjün edýän salgyt ulgamyny ösdürmegi, salgytlaryň doly hem-de öz wagtynda tölenmegini gazanmagyň wajypdygyny nygtady. “Býujet serişdeleriniň tygşytly, maksadalaýyk peýdalanylyşyna gözegçiligi güýçlendirmek, şu ýylyň ahyryna çenli Döwlet býujetiniň girdejiler we çykdajylar bölegini üpjün etmek üçin zerur çäreleri görmek, geljek ýylyň Döwlet býujetini öz wagtynda düzmegi üpjün etmek zerurdyr” diýip, Arkadagly Gahryman Serdarymyz aýtdy.

​

Hormatly Prezidentimiz milli manadyň hümmetini durnukly saklamaga aýratyn üns bermegiň, durnukly ykdysady ösüşi üpjün etmek maksady bilen, ykdysadyýete gönükdirilýän maýa goýumlary yzygiderli artdyrmagyň, banklaryň işini yzygiderli kämilleşdirmegiň, sanly hyzmatlaryň görnüşlerini artdyrmagyň wajypdygyny belledi we halkara maliýe guramalary bilen hyzmatdaşlyk etmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

​

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow ýurdumyzda nebitiň we gazyň çykarylyşyny artdyrmak, olary dünýä bazaryna çykarmagyň ugurlaryny köpeltmek boýunça 2026-njy ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, “Türkmennebit” döwlet konserni tarapyndan nebit çykarmagyň meýilnamasy 108,3 göterim, konserniň nebiti gaýtadan işleýän zawodlary tarapyndan nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 104,1 göterim ýerine ýetirildi. Benzin öndürmegiň meýilnamasy 116 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasy 111,4 göterim, polipropilen öndürmegiň meýilnamasy 100 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmegiň meýilnamasy 119,4 göterim, suwuklandyrylan gazy öndürmegiň meýilnamasy 118,5 göterim berjaý edildi. Tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň meýilnamasy bolsa 107,6 göterim ýerine ýetirildi.

​

Hormatly Prezidentimiz, başga işe geçmegi sebäpli, G.Garlyýewi «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň başlygy wezipesinden boşadyp, bu wezipä B.Amanowy belledi hem-de ony «Türkmengaz» döwlet konserniniň başlygynyň orunbasary wezipesinden boşatmak barada karara gelendigini aýtdy we degişli resminamalara gol çekdi.

​

B.Amanow özüne bildirilen uly ynam üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallygyny beýan edip, döwlet korporasiýasynyň öňünde durýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin ähli gujur-gaýratyny gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy hem-de döwlet Baştutanymyza berk jan saglyk, uzak ömür, il-ýurt bähbitli işleriniň rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.

​

Hormatly Prezidentimiz toplumyň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, ýurdumyzyň nebitgaz pudagyny ösdürmegiň, tebigy gazy dünýä bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermegiň möhüm wezipeleriň biri bolup durýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz nebiti we tebigy gazy çykarmak, olary harytlyk derejesine getirmek, daşarky bazarlara ýerlemek babatda öňde goýlan wezipeleri üstünlikli berjaý etmegiň, «Galkynyş» gaz känini özleşdirmek işlerini netijeli dowam etdirmegiň wajypdygyny nygtady. Arkadagly Gahryman Serdarymyz topluma degişli kärhanalary döwrebaplaşdyrmak, önümçilik kuwwatyny yzygiderli artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň, geologiýa-gözleg işlerini geçirmek, täze uglewodorod ýataklaryny ýüze çykarmak işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmagyň, ekologik taýdan arassa önümleri öndürmek işlerini ilerletmegiň möhümdigini aýtdy we bu babatda degişli tabşyryklary berdi.

​

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow gurluşyk we senagat toplumy tarapyndan 2026-njy ýylyň alty aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe toplum tarapyndan öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 127,9 göterim berjaý edildi. Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça degişli meýilnama 104,5 göterim, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi boýunça 132,7 göterim, Energetika ministrligi boýunça 106,2 göterim ýerine ýetirildi. Awtomobil ýollary ministrligi tarapyndan ýerine ýetirilmeli işleriň meýilnamasy 110,2 göterim berjaý edildi. “Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça bu görkeziji 144 göterime deň boldy. Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça işleriň meýilnamasyna 127,4 göterim amal edildi.

​

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, gurluşyk we senagat toplumynyň kärhanalaryny doly kuwwatynda işletmek, öndürilýän önümleriň görnüşlerini we möçberini yzygiderli artdyrmak, önümçilikleri döwrebaplaşdyrmak, täze kärhanalary gurmak boýunça işleri dowam etdirmegiň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz himiýa kärhanalaryny bökdençsiz işletmek babatda işleri güýçlendirmegiň, içerki we daşarky sarp edijileri elektrik energiýasy bilen ygtybarly üpjün etmek, awtomobil ýollaryny döwrebaplaşdyrmak, olaryň dünýä standartlaryna gabat gelmegi üçin pudagyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça çäreleri hem dowam etdirmegiň möhümdigini nygtady. Hormatly Prezidentimiz wise-premýere şu ýylyň ahyryna çenli açylmagy meýilleşdirilýän binalardyr desgalaryň bellenilen möhletde, ýokary hilli ulanmaga berilmegini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

​

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew gözegçilik edýän ministrliklerinde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda, telekeçilik ulgamynda şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 108,8 göterime barabar boldy. Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmekde, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 106,3 göterim ösüş depgini gazanyldy. “Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň kärhanalarynda gazanylan umumy girdejiniň ösüş depgini 107,4 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe Döwlet haryt-çig mal biržasy tarapyndan 146 birža söwdasy geçirilip, olarda 15 müň 377 şertnama hasaba alyndy.

​

2026-njy ýylyň alty aýynda Söwda-senagat edarasy boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 118,5 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe 13 sergi, 5 maslahat geçirildi. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça oba hojalyk, azyk önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 109 göterime, senagat önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 110,3 göterime deň boldy.

​

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, söwda toplumynyň önümçilik kuwwatyny doly peýdalanmak boýunça netijeli işleri alyp barmagyň, içerki bazaryň, söwda nokatlarynyň azyk we beýleki harytlar bilen üpjünçiligini hemişe üns merkezinde saklamagyň, söwda hyzmatlarynyň ýokary hilli bolmagyny üpjün etmegiň möhümdigini belledi. Hormatly Prezidentimiz täze önümçilikleri döretmek, öndürilýän önümleriň, ýerine ýetirilýän hyzmatlaryň möçberini hem-de görnüşlerini artdyrmak boýunça maksatnamalaýyn çäreleri durmuşa geçirmegiň, bu işde hususy ulgamyň mümkinçiliklerinden giňden peýdalanmagyň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz dokma önümleriniň hilini ýokarlandyrmak üçin toplumlaýyn çäreleri görmegiň, dokma, haly we haly önümleriniň söwdasyny guramakda halkara tejribeden ugur almagyň, Döwlet haryt-çig mal biržasynyň, Söwda-senagat edarasynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek, ýurdumyzyň eksport mümkinçiliklerini artdyrmak babatda dünýäniň ösen ýurtlarynyň öňdebaryjy tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça işleri dowam etdirmegiň zerurdygyny aýtdy we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

​

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa gözegçilik edýän ulgamynda şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly diýlip yglan edilmegi, ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygy, milli senenamamyzda göz öňünde tutulan baýramçylyklar, medeni-durmuş maksatly binalaryň açylyp ulanmaga berilmegi mynasybetli dürli medeni çäreler guralyp, yglan edilen döredijilik bäsleşikleriniň jemleri jemlenildi. Balkan welaýatynda Medeniýet hepdeligi guramaçylykly geçirildi.

​

Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasaty netijesinde halkara ähmiýetli dürli medeni çäreler guraldy. Paýtagtymyzda «Turkmentravel — 2026» atly halkara syýahatçylyk sergisi we maslahaty, TÜRKSOÝ-yň opera günleri, Aşgabat we Arkadag şäherlerinde Azerbaýjan Respublikasynyň Medeniýet günleri ýokary guramaçylyk derejesinde geçirildi. Russiýa Federasiýasynyň Moskwa şäherinde Türkmenistanyň Medeniýet günleri, Italiýanyň Rim şäherinde bolsa «Türkmenistanyň gadymy siwilizasiýalary» atly arheologik sergi guraldy. «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar topary hem-de ýurdumyzyň ussat sirk artistleri Azerbaýjan Respublikasynda, Türkiýäniň Stambul şäherinde üstünlikli çykyş etdiler.

​

Ýaşlaryň arasynda taryhy ýadygärlikleri hemmetaraplaýyn öwrenmek we wagyz etmek maksady bilen, şu ýylyň ýaz möwsüminde taryhy-medeni ýadygärliklerde ylmy-barlag, rejeleýiş işleriniň nobatdaky tapgyry amala aşyryldy. Şeýle hem wise-premýer Türkmen döwlet neşirýat gullugy, Oguz han adyndaky «Türkmenfilm» birleşigi, köpçülikleýin habar beriş serişdeleri tarapyndan ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.

​

Hormatly Prezidentimiz A.Şamyradowy, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Türkmenistanyň medeniýet ministri wezipesinden boşadyp, bu wezipä 6 aý synag möhleti bilen G.Myradalyýewi belledi we ony medeniýet ministriniň orunbasary wezipesinden boşatdy hem-de degişli resminamalara gol çekdi.

​

G.Myradalyýew bildirilen ynam üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, täze wezipede ähli bilimini, güýç-gaýratyny gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy hem-de hormatly Prezidentimize berk jan saglyk, uzak ömür, il-ýurt bähbitli işleriniň rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.

​

Döwlet Baştutanymyz, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, A.Hojaberdiýewi «Nesil» gazetiniň baş redaktory wezipesinden boşatdy we bu wezipä 6 aý synag möhleti bilen H.Şanazarowany bellemek barada karara gelendigini aýtdy hem-de degişli resminamalara gol çekdi.

​

Hormatly Prezidentimiz wise-premýere ýüzlenip, medeniýet ulgamyna degişli edaralaryň işini talabalaýyk guramak boýunça alnyp barylýan işlere berk gözegçilik etmegiň, halkymyzyň gadymy mirasyny, edebi gymmatlyklaryny düýpli öwrenmek we wagyz etmek, taryhy-medeni ýadygärliklere syýahatçylary çekmek boýunça alnyp barylýan işleri netijeli dowam etdirmegiň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz kitaphana we muzeý işini halkara tejribeler esasynda yzygiderli kämilleşdirmegiň, döwrebap, many-mazmunly täze çeper we dokumental filmleri surata düşürmegi dowam etdirmegiň, Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň önümçilik kuwwatyny netijeli ulanmagyň wajypdygyny nygtady. Şeýle-de hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk baýramy mynasybetli geçiriljek çärelere gowy taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

​

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmak boýunça işler dowam etdirildi, okatmagyň öňdebaryjy usullary giňden ulanyldy. Okuwçylar, talyplar halkara ders we internet bäsleşiklerinde jemi 992 medal gazandylar. Şu ýylyň alty aýynda ylym ulgamyny kämilleşdirmek, ylmy barlaglaryň netijeliligini ýokarlandyrmak ugrundaky işler dowam etdirildi. Ylymlar güni mynasybetli halkara ylmy maslahat, ýaşlaryň arasyndaky ylmy işler boýunça bäsleşigiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasy geçirildi. Hasabat döwründe öňüni alyş-bejeriş işleriniň öňdebaryjy usullary amaly lukmançylyga ornaşdyryldy. Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna näsag çagalara operasiýalar we bejergiler amala aşyryldy. Bedenterbiýäni, sporty ösdürmek boýunça hem netijeli işler alnyp baryldy. Hasabat döwründe ýurdumyzyň türgenleri halkara ýaryşlara gatnaşyp, dürli derejeli medallaryň 415-sini gazandylar.

​

Mejlisiň dowamynda döwlet Baştutanymyz 2026-njy ýylda ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegiň meýilnamasyny, ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek boýunça döwlet toparynyň düzümini, 2026-2027-nji okuw ýylynda Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň okuwlaryna kabul etmegiň meýilnamalaryny tassyklamak hakynda Buýruklara gol çekdi hem-de okuwa girmäge isleg bildirýän ähli ýaşlara uly üstünlikleri arzuw etdi.

​

Hormatly Prezidentimiz täze okuw ýylyna gowy taýýarlyk görmegiň, şunuň bilen baglylykda, bilim edaralarynda abatlaýyş işlerini öz wagtynda geçirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz şu ýyl Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň täze binalarynyň ulanmaga beriljekdigini aýtdy hem-de olaryň açylyş dabaralaryna ýokary derejede taýýarlyk görmegi, bu ýokary okuw mekdepleriniň işini kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

​

Arkadagly Gahryman Serdarymyz ýokary okuw mekdeplerine zehinli, mynasyp ýaşlary kabul etmegiň, giriş synaglaryny guramaçylykly we adalatly geçirip, jemgyýetçilik gözegçiligini ýola goýmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Şunuň bilen bir hatarda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda alnyp barylýan ylmy-barlag işlerini netijeli dowam etdirmegiň, ylmy edaralarda işlenip düzülen oýlap tapyşlary ykdysadyýetimiziň pudaklaryna ornaşdyrmak boýunça zerur çäreleri görmegiň, saglygy goraýyş ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny yzygiderli berkitmegiň, ilata edilýän lukmançylyk hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmak boýunça dünýä ýurtlarynyň öňdebaryjy saglygy goraýyş edaralary bilen hyzmatdaşlygy ilerletmegiň zerurdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiz ýaşlaryň köpçülikleýin sport bilen meşgullanmagy üçin ähli şertleri döretmek boýunça işleri dowam etdirmegiň wajypdygyny aýtdy we bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.

​

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew gözegçilik edýän düzümlerinde şu ýylyň alty aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, ulag-aragatnaşyk toplumy boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 113,9 göterime deň boldy. Awtomobil, demir ýol, howa, deňiz we derýa ulaglary arkaly ýük daşamagyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 103,1 göterime, ýolagçy gatnatmagyň ösüş depgini bolsa 102,9 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 106,8 göterime, Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça hyzmatlaryň ösüş depgini 120,3 göterime, “Türkmenhowaýollary” döwlet gullugy boýunça hyzmatlaryň ösüş depgini 118,1 göterime, Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça bu görkeziji 100,3 göterime, Aragatnaşyk ministrligi boýunça 115,3 göterime barabar boldy.

​

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ulag-aragatnaşyk toplumynyň işini yzygiderli kämilleşdirmegiň, ýolagçylary gatnatmagyň, ýükleri daşamagyň möçberini artdyrmak we bu ugurda ýerine ýetirilýän hyzmatlaryň hilini gowulandyrmak boýunça netijeli işleri alyp barmagyň zerurdygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz demir ýol ulgamynyň geçirijilik ukybyny artdyrmak hem-de döwrebaplaşdyrmak işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmagyň, halkara awtomobil ýollary bilen ýük daşamagy, üstaşyr gatnawlary ösdürmegi, ýurdumyzdan geçýän üstaşyr ulag geçelgelerini ösdürmekde halkara hyzmatdaşlygy dowam etdirmegiň möhümdigini belledi. Hormatly Prezidentimiz Halkara howa menzillerini netijeli ulanmagyň, uçarlaryň düzümini yzygiderli döwrebaplaşdyrmagyň, Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň üsti bilen daşalýan ýükleriň möçberini artdyrmak üçin zerur işleri geçirmegiň, «Balkan» gämi gurluşyk we abatlaýyş zawodynda gämigurluşyk işlerini netijeli alyp barmagyň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň aragatnaşyk ulgamyny hem döwrüň talabyna görä döwrebaplaşdyrmak, bu ugurda täze hyzmatlary ýola goýmak boýunça işleri güýçlendirmegiň möhümdigini aýtdy we bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.

​

Soňra welaýatlaryň häkimleri hasabatlar bilen çykyş etdiler.

​

Ahal welaýatynyň häkimi T.Nurmyradow şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda welaýatda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, şu günler welaýatda ýygnalan bugdaý hasylyny galla kabul ediş nokatlaryndan ammarlara, elewatorlara daşamak, galla oragyndan boşan meýdanlary sürmek, bugdaý ekişinde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny we ýokary hilli bugdaý tohumyny ekiş möwsümine taýýarlamak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Gowaça ekilen meýdanlarda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri dowam edýär. Sebitiň ekerançylyk meýdanlarynda ýetişdirilen ýeralma, gök-bakja ekinleriniň hasylyny ýygnamak, güýz möwsüminde ekilmegi meýilleşdirilen oba hojalyk ekinlerini ekmek işleri alnyp barylýar. Mundan başga-da, häkim welaýatda Oba milli maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

​

Balkan welaýatynyň häkimi H.Aşyrmyradow şu ýylyň birinji ýarymynda welaýatda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Nygtalyşy ýaly, häzirki wagtda ýygnalan bugdaý hasylyny elewatorlara we ammarlara daşamak bilen bir hatarda, geljek ýylyň hasyly üçin galla oragyndan boşan meýdanlary ekiş möwsümine taýýarlamak işleri utgaşykly alnyp barylýar. Gowaça ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Ýeralmanyň we gök-bakja ekinleriniň ýetişdirilen hasylyny ýygnap almak, güýz möwsüminde ekilmegi meýilleşdirilen oba hojalyk ekinlerini ekmek işleri alnyp barylýar. Şeýle-de häkim Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde welaýatda ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi.

​

Daşoguz welaýatynyň häkimi D.Babaýew şu ýylyň alty aýynda welaýatda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, şu günler sebitde geljek ýylyň hasyly üçin bugdaý ekişine taýýarlyk görmek maksady bilen, galla oragyndan boşan meýdanlarda sürüm işlerini geçirmek, zerur bolan bugdaý tohumyny taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Gowaça ekilen meýdanlarda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri dowam edýär. Şaly ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek we mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri ýerine ýetirilýär. Welaýatda ýetişdirilen ýazlyk ýeralmanyň we gök-bakja ekinleriniň hasylyny ýygnap almak, olary ilata ýetirmek işleri alnyp barylýar. Mundan başga-da, häkim Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, sebitde şu ýyl üçin meýilleşdirilen işleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

​

Lebap welaýatynyň häkimi D.Genjiýew welaýatda şu ýylyň alty aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, şu günler ýygnalan bugdaý hasylyny galla kabul ediş nokatlaryndan elewatorlara we ammarlara daşamak, ýerleşdirmek, talabalaýyk saklamak boýunça degişli işler geçirilýär. Geljek ýylyň hasylynyň düýbüni tutmaga taýýarlyk görmegiň çäklerinde bugdaý oragyndan boşan meýdanlary sürmek, topragy mineral dökünler bilen gurplandyrmak işleri ýerine ýetirilýär. Gowaça ekilen meýdanlarda möwsümleýin ideg işleri dowam etdirilýär. Ýetişdirilen gök-bakja ekinleriniň hasylyny ýygnap almak hem-de ilata ýetirmek babatda zerur çäreler görülýär. Şaly ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri ýerine ýetirilýär. Şeýle hem häkim Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde welaýatda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

​

Hormatly Prezidentimiz Lebap welaýatynyň häkimi, Suw hojalygy baradaky döwlet komitetiniň başlygy D.Genjiýewi welaýatyň häkimi wezipesinden boşadyp, bu wezipä H.Aşyrmyradowy belledi we ony Balkan welaýatynyň häkimi wezipesinden boşatdy hem-de degişli resminamalara gol çekdi.

​

H.Aşyrmyradow uly ynam üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, täze wezipede gujur-gaýratyny gaýgyrman işlejekdigine ynandyrdy hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyza berk jan saglyk, uzak ömür, döwletli işleriniň rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.

​

Döwlet Baştutanymyz Balkan welaýatynyň häkimi wezipesine R.Jumaýewi belläp, ony Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň häkimi wezipesinden boşatmak barada karara gelendigini aýtdy we degişli resminamalara gol çekdi.

​

R.Jumaýew bildirilen ynam üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallygyny beýan edip, bu wezipede tutanýerli zähmet çekmek üçin ähli gujur-gaýratyny gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy hem-de hormatly Prezidentimize berk jan saglyk, uzak ömür, döwletli işleriniň hemişe rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.

​

Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew şu ýylyň alty aýynda welaýatda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.

​

Hasabatda bellenilişi ýaly, şu günler ýygnalan bugdaý hasylyny galla kabul ediş nokatlaryndan elewatorlara we ammarlara daşamak, galla oragyndan boşan meýdanlary, ýokary hilli bugdaý tohumyny geljek ýylyň hasyly üçin ekiş möwsümine taýýarlamak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Gowaça ekilen ýerlerde hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri geçirilýär. Ýetişdirilen gök-bakja ekinleriniň hasylyny ýygnap almak we ilata ýetirmek, güýz möwsüminde ekilmegi meýilleşdirilen oba hojalyk ekinleriniň ekiljek meýdanlaryny möwsüme taýýarlamak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Welaýatda gant şugundyry ekilen meýdanlarda gögeriş suwuny tutmak, gögeriş alnan ýerlerde ideg işleri ýerine ýetirilýär. Mundan başga-da, häkim Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde welaýatda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

​

Hormatly Prezidentimiz D.Annaberdiýewi, başga işe geçmegi sebäpli, Mary welaýatynyň häkimi wezipesinden boşatdy hem-de bu wezipä Oba hojalyk ministrliginiň Ylmy-barlag ekerançylyk institutynyň direktory wezipesinde işleýän B.Orazgylyjowy bellemek barada karara gelendigini aýtdy.

​

B.Orazgylyjow bildirilen ynam üçin hoşallygyny beýan edip, täze wezipede netijeli işlemek üçin ähli ukyp-başarnygyny gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyza berk jan saglyk, uzak ömür, il-ýurt bähbitli işleriniň rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.

​

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýewe söz berildi. Ol, ilki bilen, ýurdumyzyň gallaçylary tarapyndan 1 million 400 müň tonnadan gowrak bugdaý hasylynyň ýetişdirilip, bu ugurdaky bellenen meýilnamanyň üstünlikli berjaý edilendigi baradaky hoş habary ýetirdi hem-de oba hojalyk pudagyny toplumlaýyn ösdürmäge berýän hemaýat-goldawlary üçin hormatly Prezidentimize we Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, berk jan saglyk, uzak ömür, alyp barýan il-ýurt bähbitli işleriniň hemişe rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.

​

Soňra wise-premýer gözegçilik edýän toplumynda şu ýylyň birinji ýarymynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, ýurdumyzyň welaýatlarynda oba hojalyk işleriniň geçirilişi barada hasabat berdi.

​

Hasabat döwründe oba hojalyk pudagy boýunça önümçiligiň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 109,8 göterime barabar boldy. Bu görkeziji Oba hojalyk ministrligi boýunça 106,4 göterime, Daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça 100,1 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça 104,8 göterime, “Türkmenpagta” döwlet konserni boýunça 100,9 göterime, “Türkmengallaönümleri” döwlet birleşigi boýunça 123,2 göterime, “Türkmenobahyzmat” döwlet birleşigi boýunça 100,1 göterime, Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 118,7 göterime, Maldarçylyk we guşçulyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 105,2 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 112,3 göterime deň boldy. Maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 135,5 göterim ýerine ýetirildi.

​

Oba hojalygy pudagynda dowam edýän möwsümleýin işleriň çäklerinde häzirki wagtda Diýarymyzda ýygnalan bugdaý hasylyny galla kabul ediş nokatlaryndan ammarlara, elewatorlara daşamak, talabalaýyk ýerleşdirmek we saklamak boýunça degişli çäreler görülýär, geljek ýylyň bugdaý hasylynyň düýbüni tutmak üçin ekiş möwsümine taýýarlyk işleri dowam edýär. Hususan-da, bugdaý ekiljek meýdanlarda sürüm işleri geçirilýär, ýokary hilli bugdaý tohumyny, ekişde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny, gurallary möwsüme taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Gowaça ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda, hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Daşoguz we Lebap welaýatlarynyň şaly ekilen meýdanlarynda ideg etmek işleri dowam edýär.

​

Hormatly Prezidentimiz wise-premýer T.Atahallyýewe, oba hojalyk pudagynyň ýolbaşçylaryna, welaýatlaryň, Aşgabat, Arkadag şäherleriniň häkimlerine ýüzlenip, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny”, Oba milli maksatnamasyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň, welaýatlarda we şäherlerde ýaşaýyş jaýlarynyň, hassahanalaryň, beýleki durmuş maksatly binalaryň gurluşygyna berk gözegçilik etmegiň, şäherleriň binagärlik-şähergurluşyk keşbini mundan beýläk-de abadanlaşdyrmagyň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz ilaty arassa agyz suwy, elektrik energiýasy, tebigy gaz bilen üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň, arassaçylygy berjaý etmek we abatlaýyş işlerini wagtynda geçirmek üçin ähli çäreleri görmegiň wajypdygyny nygtady.

​

Arkadagly Gahryman Serdarymyz ýerli býujetiň doly we talabalaýyk ýerine ýetirilmegini üpjün etmegiň, welaýatlarda oba hojalyk ekinleriniň ýokary hasylyny ýetişdirmek üçin alnyp barylýan işleri agrotehniki kadalar esasynda geçirmegiň, oba hojalyk önümleriniň, hususan-da, gallanyň, gowaçanyň hasylyny artdyrmak üçin guramaçylyk işlerini has-da güýçlendirmegiň, öndürilýän azyk önümleriniň görnüşlerini artdyrmak, hilini ýokarlandyrmak, azyk senagaty kärhanalaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça işleri netijeli dowam etdirmegiň zerurdygyny aýtdy.

​

Döwlet Baştutanymyz ilaty un, çörek we çörek önümleri bilen üpjün etmegi üns merkezinde saklamagyň, mallaryň, guşlaryň baş sanyny artdyrmak babatda alnyp barylýan işleriň netijeliligini ýokarlandyrmagyň, oba hojalyk tehnikalaryny netijeli ulanmak boýunça işlere berk gözegçilik etmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz pagta arassalaýjy kärhanalarda pagtany gaýtadan işlemek, dokma kärhanalaryny ýokary hilli önümler bilen üpjün etmek işlerini talabalaýyk alyp barmagyň, suw serişdelerini rejeli we tygşytly peýdalanmagyň, goşmaça suw gorlaryny döretmek boýunça sazlaşykly işleri durmuşa geçirmegiň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz daşky gurşawy goramak, ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek, atçylyk pudagyny ösdürmek, ahalteke bedewleriniň baş sanyny artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

​

Hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, ýurdumyzda gallanyň bol hasylynyň ýygnalandygyny, gallaçy daýhanlarymyzyň Watan harmanyna ýokary hilli bugdaý hasylyny tabşyryp, zähmet üstünligini gazanandyklaryny belledi. “Ýygnalan bol galla hasyly mähriban halkymyzyň, berkarar Watanymyzyň baýlygydyr, saçaklarymyzyň rysgal-berekedidir!” diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we galla hasylyny ýetişdirmekde hem-de ýitgisiz ýygnap almakda uly işleri bitiren, Watan öňündäki şertnamalaýyn borçnamalaryny üstünlikli ýerine ýetiren ussat gallaçy babadaýhanlarymyzy tüýs ýürekden gutlap, olara täze üstünlikleri arzuw etdi.

​

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda Daşary işler ministrligi tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan daşary syýasatyny durmuşa geçirmek, Bitarap Türkmenistanyň daşary ýurtlar, halkara guramalar bilen ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn gatnaşyklaryny ösdürmek babatda öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen, Daşary işler ministrligi tarapyndan hasabat döwründe degişli işler amala aşyryldy.

​

Mälim bolşy ýaly, ýurdumyzyň halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmekde ýokary derejedäki saparlardyr duşuşyklar möhüm orny eýeleýär. Şunuň bilen baglylykda, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň şu ýylyň 16 — 19-njy fewraly aralygynda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna, 18-19-njy martynda Hytaý Halk Respublikasyna, 8-9-njy aprelinde Awstriýa Respublikasyna, 13-14-nji maýynda Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasyna, 16-17-nji maýynda Beýik Britaniýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň Birleşen Patyşalygyna saparlary guraldy. Hormatly Prezidentimiz şu ýylyň 21-22-nji aprelinde Gazagystan Respublikasyna, 22-23-nji iýunynda Azerbaýjan Respublikasyna saparlary amala aşyrdy.

​

Abraýly halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek ýurdumyzyň daşary syýasat strategiýasynyň wajyp ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyzyň Awstriýa Respublikasyna saparynyň çäklerinde Atom energiýasy boýunça halkara agentligiň Baş direktory, BMG-niň Senagat ösüşi boýunça guramasynyň Baş direktory, BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary bilen duşuşyklary geçirildi. Mundan başga-da, şu ýylyň 21 — 23-nji ýanwarynda BMG-niň Azyk we oba hojalyk guramasynyň Baş direktory, 17 — 19-njy martynda bolsa Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Geňeşiň Baş sekretary ýurdumyzda saparda boldular. Türkmenistanyň 2026-njy ýylda GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde dürli geňeşleriň, komissiýalaryň mejlisleri, beýleki duşuşyklar, çäreler geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, 22-nji maýda paýtagtymyzda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi geçirildi. Mejlise gatnaşmak üçin Arkalaşygyň döwletleriniň Hökümet ýolbaşçylary ýurdumyza sapar bilen geldiler.

​

Hasabat döwründe Daşary işler ministrliginiň üsti bilen jemi 373 wekiliýet döwletimize sapar bilen geldi, Türkmenistandan daşary ýurtlara 693 wekiliýet gitdi. Şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda sanly ulgam arkaly dürli derejedäki duşuşyklaryň 253-si geçirildi. Hasabat döwründe Türkmenistanda daşary ýurtlar, halkara guramalar bilen bilelikde resmi gepleşiklerdir duşuşyklaryň 1 müň 205-si guraldy. Döwletimiziň halkara gatnaşyklarynyň şertnama-hukuk binýadynyň üsti halkara resminamalaryň 101-si bilen ýetirildi. Daşary işler ministrligi bilen beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy geňeşmeleri geçirmek boýunça işler hem amala aşyrylýar. Bu babatda hasabat döwründe Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysynyň Awstriýa Respublikasynyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Beýik Britaniýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň Birleşen Patyşalygynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Gazagystan Respublikasynyň daşary işler ministrleri, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Döwlet sekretary bilen syýasy geňeşmeleri geçirildi.

​

2026-njy ýylyň alty aýynda Hindistan Respublikasynyň, Marokko Patyşalygynyň, Russiýa Federasiýasynyň, Germaniýa Federatiw Respublikasynyň, Zimbabwe Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Uganda Respublikasynyň, Koreýa Respublikasynyň, Ermenistan Respublikasynyň, Belarus Respublikasynyň, Kamboja Patyşalygynyň, Ukrainanyň daşary syýasat edaralary bilen geňeşmeler guraldy. Bulardan başga-da, hasabat döwründe Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysynyň BMG-niň Baş sekretary, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň Başlygy, Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň prezidenti, Halkara Deňiz Guramasynyň Baş sekretary hem-de Ýadro synaglaryny ählumumy gadagan etmek barada Şertnamasy guramasynyň Ýerine ýetiriji sekretary bilen gepleşikleri geçirildi.

​

Daşary döwletleriň ilçihanalarynyň üsti bilen diplomatik gatnaşyklary kämilleşdirmek Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy işiniň wajyp ugurlarynyň biri bolup durýar. 2026-njy ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda Çad Respublikasynyň, Indoneziýa Respublikasynyň, Italiýa Respublikasynyň, Koreýa Respublikasynyň, Argentina Respublikasynyň, Müsür Arap Respublikasynyň, Finlýandiýanyň Türkmenistanda täze bellenilen ilçileri ynanç hatlaryny gowşurdylar. Şol bir wagtda, Türkmenistanyň Tailand Patyşalygyndaky, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky, Irlandiýadaky ilçileri, BMG-niň we Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň ýanyndaky hemişelik wekilleri ynanç hatlaryny gowşuryp, resmi taýdan işe başladylar.

​

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Garaşsyz Türkmenistanyň oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, «Açyk gapylar», hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasaty alyp barýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz dünýä döwletleri bilen syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer, ylym-bilim ulgamlarynda ýola goýlan gatnaşyklary ösdürmek, halkara guramalar bilen netijeli halkara hyzmatdaşlygy ilerletmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini nygtady. Hormatly Prezidentimiz şu ýyl ýurdumyzda köp sanly halkara syýasy çäreleri geçirmegiň meýilleşdirilýändigini aýtdy we wise-premýer, daşary işler ministrine ýurdumyzda guraljak halkara çäreleri ýokary derejede geçirmek üçin häzirden başlap düýpli taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

​

Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda milli parlament tarapyndan ýerine ýetirilen işler barada maglumat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, geçen alty aýyň dowamynda Türkmenistanyň Kanunlarynyň 6-sy, Mejlisiň kararlarynyň 11-si kabul edildi. Raýatlaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini goramak, önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygyny üpjün etmek, buhgalterçilik hasaba alnyşy we maliýe hasabatlylygy kämilleşdirmek, işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak, awtomobil ýollary we ýol işi, daşky gurşawy, suwuň biologik serişdelerini goramak, migrasiýa syýasatynyň netijeliligini has-da ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly hereket edýän kanunlara degişli üýtgetmeler we goşmaçalar girizildi.

​

Daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçileriniň 5-sinden ynanç hatlary kabul edildi. Şeýle hem Mejlisde dünýä döwletleriniň parlamentleriniň, daşary ýurtlaryň ýurdumyzdaky wekilhanalarynyň, halkara guramalaryň wekilleri bilen duşuşyklaryň 18-si geçirildi. Mejlisiň deputatlarydyr hünärmenleri halkara guramalaryň ýurdumyzyň degişli ministrlikleri, pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlarynyň 64-sine gatnaşdylar. Kanun çykaryjylyk işinde tejribe alyşmak maksady bilen, deputatlaryň daşary ýurtlara iş saparlarynyň 15-si amala aşyryldy.

​

Milli parlamentiň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiziň beren tabşyrygyna laýyklykda, “Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen dabaraly harby ýörişe gatnaşyja” atly Türkmenistanyň ýubileý medalyny döretmek hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasy boýunça Mejlisde degişli işleriň geçirilendigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, ol Gahryman Arkadagymyzyň gymmatly maslahatlaryndan ugur alnyp taýýarlanylan degişli Kanuny, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 82-nji maddasyna laýyklykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi.

​

Hormatly Prezidentimiz döwletimiziň kanunçylyk-hukuk binýadyny berkitmek maksady bilen, Türkmenistanyň birnäçe kanunlarynyň kabul edilendigini, köp sanly kanunlara üýtgetmeleriň we goşmaçalaryň girizilendigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň hukuk binýadyny berkitmek hem-de döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

​

Hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, berkarar döwletimizde mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramynyň uly dabaralar bilen giňden belleniljekdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Garaşsyzlyk baýramyny ýokary derejede geçirmek maksady bilen, «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen dabaraly harby ýörişe gatnaşyja» atly ýubileý medalyny döretmek hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna gol çekdi.

​

Arkadagly Gahryman Serdarymyz Garaşsyz ýurdumyzda şu ýylyň alty aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleriniň kabul edilen maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini görkezýändigini aýtdy.

​

Döwlet Baştutanymyz hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 6,3 göterime deň bolandygyny kanagatlanma bilen belledi.

​

«Türkmenistany 2026-njy ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň we maýa goýum Maksatnamasyna» laýyklykda, hasabat döwründe ýurdumyzda 18 milliard 600 million manada golaý düýpli maýa goýumlar özleşdirildi. Bu bolsa, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,3 göterim köpdür. Diýarymyzyň welaýatlarynda, şäherlerinde we etraplarynda meýdany 309 müň inedördül metre barabar bolan ýaşaýyş jaýlary ulanmaga berildi. Senagat desgalarynyň, täze şäherçeleriň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň we beýleki desgalaryň gurluşygy meýilnama esasynda alnyp barylýar» diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy. Geçen ýarym ýylda ýurdumyzyň ykdysadyýeti durnukly ösdürildi. Bäsdeşlige ukyply, ýokary hilli harytlary öndürýän täze kärhanalary döretmek boýunça zerur işler dowam etdirildi. Ykdysady we maliýe durnuklylygyny gazanmak, iş bilen üpjünçiligi ýokarlandyrmak boýunça zerur işler geçirilýär. Ýurdumyzyň eksport mümkinçiligi artdyrylyp, pudaklara sanly tehnologiýalar giňden ornaşdyrylýar.

​

Soňra hormatly Prezidentimiz şu ýylyň ikinji ýarymynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda döwlet Baştutanlarynyň sammitiniň we beýleki halkara ähmiýetli çäreleriň geçirilmeginiň meýilleşdirilýändigini aýdyp, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygyny ýokary derejede geçirmäge düýpli taýýarlyk görmegiň wajypdygyny nygtady. Şu ýyl Türkmenistan Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda başlyklyk edýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisini hem ýokary derejede geçirmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. “Bulardan başga-da, möhüm ähmiýetli köp sanly halkara çäreler guralar. Şoňa görä-de, meýilleşdirilýän bu çärelere gowy taýýarlyk görmeli. Şeýle hem döwletimiziň Garaşsyzlyk we Bitaraplyk baýramlaryny ýokary derejede bellemeli” diýip, Arkadagly Gahryman Serdarymyz aýtdy.

​

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Garaşsyzlyk baýramynyň bellenilýän günlerinde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisini hem dabaraly ýagdaýda geçireris. Mejlisde berkarar döwletimiziň ösüşinde gazanylan üstünlikleriň, ýetilen sepgitleriň jemlerini jemläris. Şeýle hem öňde duran möhüm wezipeleri ara alyp maslahatlaşarys» diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.

​

Türkmenistanyň Halk Maslahaty we Mejlisi ýurdumyzyň Ministrler Kabineti, häkimlikler, degişli ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, jemgyýetçilik birleşikleri bilen bilelikde Halk Maslahatynyň mejlisini geçirmäge hem düýpli taýýarlyk görüp başlamalydyr. «Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Halk Maslahaty bu ýokary wekilçilikli edaranyň nobatdaky mejlisini çagyrmak, geçiriljek senesini we ýerini kesgitlemek, ony ýokary derejede geçirmek boýunça guramaçylyk toparyny döretmek we onuň düzümini tassyklamak barada karar kabul etse, maksadalaýyk bolar diýip hasap edýärin» diýip, hormatly Prezidentimiz sözüniň üstüni ýetirdi. Bu guramaçylyk topary Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň syýasy, ykdysady we medeni durmuşynda ýokary üstünlikleri gazanan, il içinde uly abraýdan peýdalanýan raýatlarymyzy döwlet sylaglary bilen sylaglamak, olara hormatly atlary dakmak üçin hödürlemek hem-de resmileşdirmek boýunça degişli işleri geçirmäge möhüm ähmiýet bermelidir. Şeýle-de geçiriljek bu guramaçylyk işleri boýunça Türkmenistanyň Halk Maslahaty hem-de Mejlisi degişli işleri alyp barmalydyr.

​

Hormatly Prezidentimiz çykyşyny tamamlamak bilen, geçen ýarym ýylyň görkezijileriniň ýurdumyz boýunça, umuman, gowy bolandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz ähli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylaryna geçen alty aýda ýerine ýetirilen işleriň jemleri boýunça 11-nji iýulda maslahatlary geçirmegi tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiz Oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylaryndan hem-de welaýat häkimlerinden beýleki ýolbaşçylara 1-nji awgustdan başlap dynç almaga rugsat berýändigini aýdyp, ýolbaşçylaryň ýurdumyzyň şypahanalarynda, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda dynç alyp biljekdigini belledi.

​

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

​

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

​

​

Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazow wise-prezidenti Oguljahan Atabaýewa “Arkadag Medisina Klasteri” toplumynyň gurluşygy barada şekil taslamalarynyň üsti bilen maglumat berdi. Bellenilişi ýaly, Arkadag şäheriniň ikinji tapgyrynyň çäklerinde diňe bir durmuş ugurly desgalaryň däl, eýsem, döwrebap senagat toplumyny emele getirjek önümçilik kärhanalarynyň hem gurluşygy dowam edýär.

​

Arkadag şäherinde gurulýan lukmançylyk klasteri derman serişdelerini, lukmançylyk tehnologiýasyny hem-de serişdelerini işläp taýýarlamak we bu ugurda döwrebap bilim bermek, raýatlaryň saglygyny goramak boýunça iň kämil dünýä tejribelerini peýdalanmak bilen, ylmy işleri geçirmäge niýetlenen toplumlaýyn innowasion merkez bolar.

​

Gaznanyň bejeriş işleri boýunça wise-prezidenti Arkadag şäheriniň ähli desgalarynda bolşy ýaly, täze lukmançylyk klasterinde-de öňdebaryjy dünýä tejribesiniň ornaşdyrylmagynyň möhüm ähmiýetini belledi. Munuň özi işleri kadaly ýola goýmaga, şol bir wagtda ekologik abadançylygy üpjün etmäge ýardam berer.

​

Soňra O.Atabaýewa bu ýerde kärhana tarapyndan öndürilmegi meýilleşdirilýän täze önümler barada maglumat berildi. Döwrebap şäherde lukmançylyk klasteriniň önümçilik toplumyny döretmegiň maksatnamasynyň çäklerinde bu ýerde «Arkadag Medisina Klasteri Menejment» kärhanasy esaslandyryldy. Kärhanada saglygy goraýyş ulgamynda gündelik ulanylýan lukmançylyk serişdeleriniň dürli görnüşlerini, ýokary ekologik talaplara laýyk gelýän pamyklary, dokalmadyk matadan taýýarlanan bir gezeklik agyz-burun örtüklerini, başgaplary, halatlary, aýakgap örtüklerini we beýleki saglyk maksatly serişdeleri öndürmek ýola goýuldy. Kärhananyň öndürýän dürli görnüşli çaga iýmitleri ýokary hili we ekologik taýdan arassalygy bilen tapawutlanýar.

​

Lukmançylyk klasteriniň önümleri halkara derejede hasaba alnyp, önümçiligiň haryt nyşany bolsa Bütindünýä intellektual eýeçilik guramasynyň Halkara býurosynyň ýörite güwänamasy bilen tassyklanandyr. 

​

Gaznanyň wise-prezidenti Oguljahan Atabaýewa öndürilýän önümleriň ýokary hil derejesiniň ähmiýeti barada aýdyp, bu önümleriň çagalaryň sagdyn, berk bedenli bolup ýetişmeklerinde möhüm goşandynyň bardygyny belledi.

​

Soňra şu ýylyň 21 — 23-nji awgustynda paýtagtymyzda geçiriljek “Kids EXPO: ähli zat çagalar üçin” halkara sergi-ýarmarkasynda Arkadag lukmançylyk klasteriniň we Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň alyp barýan işini giňden tanyşdyrmak maksady bilen birnäçe teklipler beýan edildi. Serginiň dowamynda lukmançylyk klasteriniň sergi diwarlygynyň, gaznanyň alyp barýan işi bilen tanyşdyrýan ýörite wideoşekilleriň görkezilmegi, bilim-terbiýeçilik ähmiýetli çäreleriň geçirilmegi meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, O.Atabaýewa sergi-ýarmarkada ýaýbaňlandyryljak diwarlygyň hem-de haýyr-sahawat gaznasynyň alyp barýan işiniň ýurdumyzda çagalaryň mynasyp durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilendigini hem-de bu işleriň oňyn netijesini berýändigini belläp, geçiriljek çäreleriň çagalarda gyzyklanma döretmelidigine ünsi çekdi.

​

Oguljahan Atabaýewa serginiň dowamynda ýaýbaňlandyryljak “Jahan” döredijilik merkeziniň çagalar toparynyň çykyşlarynda Bitarap Watanymyzyň körpe nesilleriniň joşgunynyň öz beýanyny tapmalydygyny aýtdy. Şeýle-de ol “Enäniň saglygy — çaganyň saglygy” atly milli şygaryň iş ýüzünde many-mazmun taýdan baýlaşdyrylýandygyny we onuň durmuşa geçirilmeginiň eneleriň saglygyny berkitmek üçin ähli zerur şertleriň döredilmegine gönükdirilendigini nygtady.

​

Ozal haýwanlara bu kesellere garşy dürli derman serişdeleri bilen sanjym etmeli bolýardy. Täze Salmonella enteritidis R-6 ecp-schomo ştammy iki patogenden hem goragy birleşdirip, sanjymyň netijeliligini ýokarlandyrýar we önümçilik çykdajylaryny azaldýar.

​

TASS-yň belleýşi ýaly, adaty bakteriýanyň genomyna Escherichia coli 388 ştammly ecpABCD  bakteriýasynyň DNT bölegi goşuldy. Ol täze ştammyň öýjüklerine haýwanlarda salmonellýoza we kolibakterioza garşy durnukly immunitet döredýän beloklary işläp çykarmaga mümkinçilik berýär.

​

Sanjym tejribe-gözegçilik synaglaryndan geçdi we Russiýanyň Oba hojalygy ministrliginde hasaba alynmaga taýýarlanýar. Täze ştamm BKMB-3828D belgisi bilen Bütinrus mikroorganizmler ýygyndysynda saklanýar. Sanjym eýýäm patent almagyň ugrunda.

​

​

​Mejlisde ykdysady integrasiýany we sanlylaşdyrmagy çuňlaşdyrmaga gönükdirilen 15 sany meselä garaldy:
Tassyklanan resminamalaryň hatarynda "GDA-nyň esasy multimodal ulag geçelgelerini sanlaşdyrmak strategiýasy" bolup, ol Türkmenistanyň logistikany ösdürmek, işlerini işjeňleşdirmek we Gündogar – Günbatar we Demirgazyk – Günorta geçelgeleri boýunça üstaşyr geçirilişiniň tizligini ýokarlandyrmakdaky gyzyklanmalaryna gönüden-göni laýyk gelýär.
​"GDA-nyň Ykdysady ösüş strategiýasynyň ikinji tapgyryny 2030-njy ýyla çenli durmuşa geçirmek üçin hereketleriň meýilnamasyna" önümçilik we maýa goýum hyzmatdaşlygyny giňeltmek we milli ykdysadyýetleriň sanlylaşdyrylmagyny üpjün etmek üçin bilelikdäki çäreler girýär.
​Şeýle hem "GDA-nyň 2035-nji ýyla çenli ylmy we tehnologiki ösüş strategiýasy", şeýle hem şol bir döwürde Maglumat jemgyýetini we sanly ykdysadyýeti ösdürmekde hyzmatdaşlyk konsepsiýasy bar.
​Gurluşyk işleri üçin baha konsepsiýasy we çekirtgäniň zyýan berijiliginiň ösmeginiň öňüni almak üçin hyzmatdaşlyk boýunça ylalaşyk bar.

​

​

​Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisi 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda Türkmenistanda geçirilmegi meýilleşdirilýär. Bu çözgüt, Arkalaşygyň çäginde dialogyň merkezi meýdançasy hökmünde ýurduň barha artýan ornuny görkezýär.

​

«Biz Türkmenistany sebitdäki iň möhüm hyzmatdaşlaryň biri hasaplaýarys» diýip, diplomat Eýranyň Aşgabatdaky ilçihanasynda geçirilen brifingde aýtdy.

​

Ruzbehani iki döwletiň arasynda 1200 kilometrlik umumy serhediň bardygyny we onda dört sany esasy serhet geçelgesiniň işleýändigini ýatlatdy. Onuň sözlerine görä, bu geçelgeler hem ikitaraplaýyn gatnaşyklar, hem-de tutuş sebit üçin strategik ähmiýete eýedir. «Bu geçelgeler Merkezi Aziýa üçin hem, tutuş dünýä üçin hem möhümdir, sebäbi ýük akymynyň esasy bölegi şolaryň üsti bilen geçýär» diýip, ilçi nygtady.

​

Diplomat Eýranyň raýatlarynyň daşary ýurtlardan yzyna dolanmagyny üpjün etmekde Türkmenistanyň eýeleýän ornuny aýratyn belledi. «Eýranyň raýatlary goňşy ýurtlary Watana dolanmak üçin iň elýeterli ýol hökmünde görýärler. Bu babatda Türkmenistan bize uly kömek berdi» diýip, ol belledi.

​

Ruzbehaniniň aýtmagyna görä, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar hoşniýetli goňşuçylygyň nusgasy bolup hyzmat edýär, dürli ugurlardaky özara hereketler bolsa dostluk we hyzmatdaşlyk ruhunda ösýär. Iki ýurduň hökümetleri hem serhediň kadaly tertipde işlemegi üçin tagalla edýärler.

​

Ýatlap geçsek, mundan ozal Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň adyndan Eýran halkyna, ilkinji nobatda bolsa çagalara ynsanperwer kömegi iberilipdi. Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, bu kömegiň düzümine derman serişdeleri, lukmançylyk maksatly önümler we beýleki harytlar giripdi.

​

​

«Watan» habarlar gepleşiginde habar berlişi ýaly, duşuşygyň başynda türkmen halkynyň Milli Lideri Hytaýyň halkara atçylyk toplumynyň dolandyryş binasynda guralan sungat eserleriniň sergisini synlady. Soňra Halkara atçylyk toplumyny esaslandyryjy Wan Sziýan duşuşygy açyp, türkmen halkynyň Milli Liderine topluma gelip görendigi üçin hoşallyk bildirdi we uly hormat bilen söz berildi.Türkmen halkynyň Milli Lideri türkmen we hytaý halklarynyň taryhynda bedew atlaryna uly ornuň degişlidigi bellenildi.

​

Ozal habar berşimiz ýaly, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaýa dostluk saparynyň dowamynda Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin bilen duşuşdy. Duşuşygyň dowamynda  Prezident Serdar Berdimuhamedowyň adyndan Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpine Gadyrly atly ahalteke bedewi sowgat berildi. Halkara ahalteke atçylyk assosiýasiýasynyň agzalary bilen duşuşygyň dowamynda Türkmen halkynyň Milli Lideri şular dogrusynda hem belläp, mundan 12 ýyl ozal hem Hytaýyň Başlygyna Gahryman atly ahalteke bedewiniň sowgat berlendigini nygtady hem-de munuň ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmakda aýratyn ähmiýetiniň bardygyny aýtdy.

​

Duşuşygyň dowamynda türkmen halkynyň Milli Lideri atşynaslyk, ahalteke bedewleriniň gaýtalanmajak aýratynlyklary barada belläp geçdi. Onuň ahyrynda türkmen halkynyň Milli Lideri Hytaýyň atçylyk wekiliýet agzalary bilen ýadygärlik surata düşdi.

​

Soňra türkmen halkynyň Milli Lideri hemmeler bilen mähirli hoşlaşyp, Pekiniň Şoudu halkara howa menzilinden Türkmenistana ugrady.

​

​

​

Tejribe üçin dokumalara ýeten zeperden soň dikelmäge kömek edýän mezenhimal sütün öýjükleri ulanyldy. Alymlar olary uzak ömür bilen baglanyşykly FOXO3 belogy bilen güýçlendirdi. 44 hepdäniň içinde garry makakalara her iki hepdeden şeýle öýjükler sanjym arkaly goýberildi.
​Seljerme haýwanlaryň biologiki ýaşynyň peselendigini görkezdi: dürli usullar boýunça – 3-5 ýyl. Has uly täsirler deride, myşsalarda, öýkenlerde we beýnide göründi. Ýat we bilim üçin jogap berýän gippokampda öýjükler ortaça 2,5 ýyl, neýronlaryň käbir görnüşlerinde 7 ýyldan gowrak ýaşardy.
​Alymlar beýniniň işiniň, süňkleriň dykyzlygynyň we reproduktiw saglygyň gowulaşandygyny belledi. Şol bir wagtyň özünde, goşmaça täsirler ýüze çykarylmady.
​Ylmy gözleg entek irki tapgyrda, ýöne onuň netijeleri geljekde adamlarda hem ýaş bilen bagly üýtgemeleri haýalladyp biljek bejergini döretmegiň mümkinçiligini görkezýär.

​

​

Türkmenistanyň DIM-iniň habar bermegine görä, duşuşygyň dowamynda diplomatlar syýasy, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda türkmen-koreý gatnaşyklarynyň ösüşiniň ýokary derejesini bellediler.

​

Taraplar halkara we sebit gün tertibiniň möhüm meseleleri boýunça pikir alyşdylar. Hususan-da, Ýakyn Gündogardaky ýagdaýa deglip geçildi we sebitde parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmek maksady bilen tagallalary birleşdirmegiň ähmiýeti nygtaldy.

​

Söhbetdeşler ýokary we iň ýokary derejelerde meýilleşdirilýän saparlara we çärelere taýýarlyk meselelerine aýratyn üns berdiler. Şunuň bilen baglylykda, ikitaraplaýyn gün tertibiniň ähli meselelerini ulgamlaýyn ara alyp maslahatlaşmak üçin netijeli gural hökmünde garalýan türkmen-koreý syýasy we konsullyk geňeşmelerini geçirmegiň ähmiýeti bellenildi.

​

Lim Sang-Wu pursatdan peýdalanyp, Eýrandan gelýän Koreýa Respublikasynyň raýatlary üçin üstaşyr geçişi üpjün etmekde beren ýardamy üçin türkmen tarapyna hoşallyk bildirdi.

​

Duşuşygyň ahyrynda taraplar iki ýurduň arasyndaky köptaraplaýyn gepleşikleri mundan beýläk-de giňeltmäge taýýardyklaryny tassykladylar.

​

​

Bellenilişi ýaly, ýakynda bolsa dostlukly ýurduň Aşau şäheriniň ortopediýa hassahanasynyň spinal hirurgiýa bölüminiň müdiri Bronek Maksimilian Boşik ýurdumyza ilkinji iş saparyny amala aşyryp, ýerli lukmanlar bilen näsaglary barlagdan geçirdi we operasiýalara gatnaşdy. Şeýle-de ol täze hirurgik bejergini ýurdumyzda amaly lukmançylyga netijeli ornaşdyrmak babatda türkmen kärdeşleri bilen öz tejribesini paýlaşdy. Netijede, çagalarda we uly adamlarda oňurga sütüniniň şikeslerinde, gyşarmalarynda, dogabitdi kesellerinde, täze döremelerinde we degeneratiw kesellerinde ýokary derejeli anyklaýyş amallarydyr operatiw bejergiler ýerine ýetirildi. Hususan-da, çaga serebral ysmazy, spastiki tetraparez keselini bejermekde rizotomiýa operasiýasy ýurdumyzda ilkinji gezek üstünlikli geçirildi. Nemes lukmany Bronek Maksimilian Boşik bilen ýerli lukmanlarymyzyň gatnaşmagynda paýtagtymyzdaky Şikesleri bejeriş halkara merkezinde çaga serebral ysmazy, spastiki tetraparez keselinden ejir çekýän, Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy bolan 10 ýaşly çaga rizotomiýa operasiýasy üstünlikli amala aşyryldy. Operasiýadan soňra çaganyň ýagdaýlary kanagatlanarly.

​

Saparyň çäklerinde Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň wekilleri we Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasynyň «Türkmenistanda durnukly şäherler: Aşgabatda we Awazada toplumlaýyn ýaşyl şäherleriň ösüşi» taslamasynyň hünärmenleri bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça duşuşyklar geçirildi.

​

Tehniki taýdan kömek bermegiň çäklerinde SECCA-nyň bilermenleri energetika ministrligine «Elektrik desgalary ulanmakda howpsuzlyk çäreleri boýunça maslahatlar» atly ilkinji tehniki resminamany gowşurdylar.

​

Şeýle-de bilermenler Mary şäherindäki Döwlet energetika institutynyň täze binalarynyň gurluşyk meýdançasyna baryp gördüler we energiýa tygşytlylygy tehnologiýalary bilen tanyşdylar, şeýle-de gurluşyk tamamlanandan soň binanyň «Ýaşyl şahadatnama» almaklyk mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşdylar – diýip, «Türkmenistan: Altyn asyr» neşiri habar berýär.

​