​

Maslahatyň barşynda welaýatlaryň häkimleri welaýatlarda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdiler. Ahal welaýatynyň häkimi T.Nurmyradow welaýatyň gallaçy daýhanlarynyň 400 müň tonnadan gowrak bugdaý hasylyny ýygnap, bu ugurdaky şertnamalaýyn borçnamany üstünlikli ýerine ýetirendikleri baradaky hoş habary aýtdy.

​

Wise-premýer T.Atahallyýew ýurdumyzyň oba hojalygynda dowam edýän möwsümleýin işler barada hasabat berdi.

​

Bellenilişi ýaly, Diýarymyzda ösdürilip ýetişdirilen bugdaý hasylyny ýygnap almak işleri tamamlaýjy tapgyrda dowam edýär. Önüm öndürijiler bilen döwlete tabşyrylan bugdaý hasyly üçin hasaplaşyklar geçirilýär. Şunuň bilen birlikde, geljek ýylyň hasyly üçin meýdanlary, tohumlyk bugdaýy ekiş möwsümine taýýarlamak işleri ýerine ýetirilýär. Gowaça ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek, hususan-da, hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri dowam edýär.

​

Daşoguz hem-de Lebap welaýatlarynyň şaly ekilen meýdanlarynda ideg etmek işleri, Mary welaýatynda bolsa gant şugundyrynyň ekişi dowam edýär. Ýurdumyzda azyk bolçulygyny has-da pugtalandyrmak barada öňde goýlan wezipelerden ugur alnyp, welaýatlarda ýeralmanyň, gök-bakja ekinleriniň ýetişdirilen hasylyny ýygnap almak hem-de olary ilata ýetirmek babatda degişli işler alnyp barylýar.

​

Döwlet Baştutany iş maslahatyna gatnaşyjylara ýüzlenip, galla oragy möwsümini netijeli tamamlamak, gowaça ekilen meýdanlarda ideg işlerini talabalaýyk geçirmek, geljek ýylyň bugdaý hasylynyň düýbüni tutmak üçin zerur çäreleriň görülmelidigini nygtady we bu ugurda alnyp barylýan işleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

​

"Bagyr transplantasiýasy häzirki wagtda köp agyr bagyr kesellerini bejermegiň ýeke-täk usulydyr, ýöne lukmanlar, köplenç, operasiýa etmek üçin laýyk gelýän donor tapyp bilmän kösenýärler. Biziň döreden çemeleşmämiz öýjükleriň bagyr dokumasyny dikeldiş ukybyny ýokarlandyrmak arkaly bagyr transplantasiýasynyň alternatiwasyna öwrüler" – diýip, Birmingem uniwersitetiniň dosenti Mariýa Arno düşündirdi.

​

Barlagçylar bagyr dokumasyna öwrülmäge ukyply sütün öýjükleriniň bir görnüşi bolan HPC öýjükleri bilen işlediler. Olary ulanmak üçin edilen ozalky synanyşyklar diri galmagyň derejesiniň pesdigi sebäpli şowsuz bolupdy. Alymlar bu meseläni öýjükleri uglewodlar bilen örtmek arkaly çözdüler, olar molekulýar “ýelimiň” barlygynda zeper ýeten bagyr dokumasy bilen berk baglanyşýarlar.
Bu "ýelim" öýjükleriň ýaşaýyş işjeňligini bozmaýar, ýöne olaryň birmeňzeş paýlanmagyny we organa ygtybarly birikmegini üpjün edýär. Usulyň netijeliligi laboratoriýa şertlerinde ösdürilip ýetişdirilen kiçi bagyr modellerinde geçirilen synaglarda tassyklandy.

​

"Biziň çemeleşmämiz öýjük geniniň gurluşyna üýtgetmeler girizmegi talap etmeýär, bu bolsa kliniki tejribede ulanylmagyny ep-esli aňsatlaşdyrýar. Başga görnüşli öýjükli ösüntgileri hem şuňa meňzeş usulda alyp bolar diýip çaklaýarys, ýöne bu tehnologiýany ulanmak üçin öýjükleriň möhüm işjeňligine täsirini we bu üýtgeşmelere immun täsirini öwrenmeli" -diýip, Arno sözüniň üstüne goşdy.

​

Ylalaşyk, ykrarnamanyň diňe hünär derejesiniň (kwalifikasiýanyň) her bir ýurduň ýokary bilim ulgamlarynyň bellenilen talaplaryna laýyk gelmegi şertinde amala aşyryljagyny göz öňünde tutýar. Diňe görkezilen hünär talaplarynyň arasynda subut edilen we ep-esli tapawutlar bolan ýagdaýynda ykrar etmekden ýüz öwürmek mümkinçiligi döreýär.
Mundan başga-da, Özbegistan, Gyrgyzystan, Türkmenistan we Täjigistan ýaly döwletleriň şeýle diplomlara degişli ugurlar we hünärler boýunça hünär işine, okuw-hünär tejribesini (stažirovkany) geçmäge we okuwy dowam etdirmäge hukuk berýän resminamalar hökmünde garaýandygy görkezilýär.

​

​

TDH-nyň habar bermegine görä, döwlet Baştutany Ýaponiýanyň öňdebaryjy kompaniýalarynyň ýolbaşçylary bilen duşuşyk geçirdi.

​

• Gol çekilen resminamalaryň hatarynda Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrligi bilen «Sumitomo Corporation» kompaniýasynyň (Ýaponiýa) arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; 

• «Türkmengaz» döwlet konserni bilen «Sumitomo Corporation Europe Limited» kompaniýasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama;

• Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi bilen «Mitsubishi Corporation Machinery, Inc.» (Ýaponiýa) kompaniýasynyň arasynda maglumatlary alyşmak we hyzmatdaşlyk arkaly Türkmenistanda emeli aňy we sanly tehnologiýalary netijeli ulanmak boýunça hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama;

• Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti bilen «Sony Middle East and Africa FZE» kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; 

• Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen «Mizuho Bank, Ltd.» bankynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşyk;

• Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti bilen Tohoku uniwersitetiniň Inženerçilik mekdebiniň (Ýaponiýa) arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; 

• Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti bilen Tohoku uniwersitetiniň Inženerçilik mekdebiniň (Ýaponiýa) arasynda talyplary alyşmak barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama;

• Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti (Türkmenistan) bilen Hirosaki uniwersitetiniň Ylym we tehnologiýalar boýunça ýokary mekdebiniň (Ýaponiýa) arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama;

• «Türkmenhimiýa» döwlet konserni bilen «Kawasaki Heavy Industries, Ltd.» kompaniýasynyň arasynda Ahaldaky gazdan benzin öndürýän zawodyň tehniki hyzmatlaryny amala aşyrmak möhletini uzaltmak boýunça özara düşünişmek hakynda Ähtnama; 

• «Türkmenhimiýa» döwlet konserni bilen konsorsiumyň düzümine girýän «Toyo Engineering Corporation» (Ýaponiýa) we «Rönesans Endüstri Tesisleri Inşaat Sanayi ve Tijaret A.Ş.» (Türkiýe) kompaniýalarynyň arasynda Türkmenistanyň Balkan welaýatyndaky Gyýanlydaky polimer zawodynyň önümçiligini ygtybarly ýola goýmak işleriniň ikinji tapgyry boýunça hyzmatdaşlyk etmek hakynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama;

• «Türkmenhimiýa» döwlet konserni bilen «Mitsubishi Heavy Industries, Ltd.» (Ýaponiýa), «Gap Inşaat Ýatirim ve Diş Tijaret Anonim Şirketi» (Türkiýe) we «Mitsubishi Corporation» (Ýaponiýa) kompaniýalar toparynyň arasynda Türkmenistanyň Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy etrabynda kuwwatlylygy ýylda 1 million 155 müň tonna karbamid öndürýän toplumy doly taýýar edip gurmak taslamasy boýunça hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama bar.

​

Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik hem-de bildirilen myhmansöýerlik üçin hoşallygyny beýan edip, döwlet Baştutanymyza, şeýle-de Gahryman Arkadagymyza Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdoganyň mähirli salamyny, iň gowy arzuwlaryny ýetirdi. Jewdet Ýylmaz Türkmenistana her gezek sapar bilen gelende ýurdumyzyň gazanýan ösüşleriniň şaýady bolýandygyny aýdyp, şunda Milli Liderimiziň başlangyçlarynyň ähmiýetini belledi.

​

Hormatly Prezidentimiz Türkiýäniň wise-prezidentini mähirli mübärekläp, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-türk toparynyň dokuzynjy mejlisiniň üstünlikli geçmegini arzuw etdi hem-de türk wekiliýetiniň saparynyň çäklerinde geçiriljek gepleşikleriň we duşuşyklaryň ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygy has-da işjeňleşdirmäge täze itergi berjekdigine ynam bildirdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz mümkinçilikden peýdalanyp, Prezident Rejep Taýyp Ärdogana iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.

​

Duşuşygyň dowamynda bellenilişi ýaly, kökleri asyrlara uzaýan türkmen-türk doganlyk gatnaşyklary bu gün baý tejribä eýe bolup, syýasy, ykdysady, medeni-ynsanperwer ugurlarda ileri tutulýan wezipeleriň üstünlikli amala aşyrylmagynyň berk binýadyny emele getirýär. Ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlyk ikitaraplaýyn derejede, halkara guramalaryň çäklerinde özara ynanyşmak we birek-biregi goldamak esasynda pugtalandyrylýar. Iki ýurduň Hökümet wekiliýetleriniň yzygiderli guralýan özara saparlarydyr gepleşikleri döwletlerimiziň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ilerledilmegine uly goşant goşýar. Hormatly Prezidentimiz geçen ýylyň 12-nji dekabrynda Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdoganyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaraly çärelere gatnaşmagynyň häzirki döwürde ýokary derejede alnyp barylýan döwletara hyzmatdaşlygyň has-da pugtalanmagyna täze itergi berendigini belledi.

​

Nygtalyşy ýaly, Türkmenistan bilen Türkiýe Respublikasy dürli ugurlarda täze tehnologiýalary we ylmyň iň soňky gazananlaryny ornaşdyrmak, ykdysadyýetimizi yzygiderli döwrebaplaşdyrmak babatda halkara hyzmatdaşlyga aýratyn üns berýär. Söhbetdeşler iki ýurduň uly ykdysady mümkinçiliklerini nazara almak bilen, bu ugurdaky hyzmatdaşlygy hil taýdan täze derejä çykarmak barada hem yzygiderli pikir alyşmagyň zerurdygyny aýdyp, bu babatda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-türk toparynyň, işewürlik geňeşiniň hem-de ikitaraplaýyn esasda geçirilýän sergileriň ähmiýetini bellediler.

​

Geçen ýylyň 2 — 5-nji iýuly aralygynda Stambul şäherinde Türkmenistanyň eksport harytlarynyň sergisi üstünlikli geçirildi. Şu ýylyň 10 — 12-nji fewralynda bolsa Aşgabatda Türkiýe Respublikasynyň eksport harytlarynyň sergisi giň gerimde guraldy. Şeýle sergileriň netijeleri ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklary has ýokary derejä çykarmaga itergi berýär. Munuň özi türk kompaniýalary bilen işewürlik gatnaşyklaryny mundan beýläk-de ösdürmäge, maýa goýumlary işjeň çekmäge ýardam edýär.

​

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem-de Türkiýe Respublikasynyň wise-prezidenti Jewdet Ýylmaz Türkmenistanyň we Türkiýe Respublikasynyň doganlyk gatnaşyklara üýtgewsiz ygrarlydygyny tassyklap, döwletara hyzmatdaşlygyň iki ýurduň hem-de olaryň halklarynyň abadan durmuşynyň bähbidine mundan beýläk-de pugtalandyryljakdygyna ynam bildirip, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

​

​​​​

​

Bu çärä Azerbaýjan, Eýran, Gazagystan we Russiýa ýaly hazarýaka döwletleriniň diplomatik wekilhanalarynyň wekilleri, şeýle hem BMG-niň, BMG-niň daşky gurşaw boýunça maksatnamasynyň (UNEP), BMG-niň ösüş maksatnamasynyň (UNDP), Ýewropa Bileleşiginiň we ÝHHG-nyň we beýleki halkara guramalarynyň wekilleri gatnaşýarlar.

​

Maslahatda Hazar deňziniň daşky gurşawyny goramak boýunça Çarçuwaly konwensiýanyň (Tähran konwensiýasy) durmuşa geçirilmegi, Hazar deňziniň akwatoriýasynyň guşlar üçin ähmiýeti we Türkmenistanyň Hazar döwlet tebigy goraghanasynyň sebitiň biologik köpdürlüligini goramakdaky orny ara alnyp maslahatlaşylar.

​

Forumyň işine gatnaşyjylary şeýle hem Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň işinde ekologiki kadalaryň berjaý edilişi we «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda ekologiýa syýahatçylygynyň ösüş mümkinçilikleri bilen baglanyşykly meselelerine garap geçerler.

​

Maslahatyň işine wideoaragatnaşyk arkaly Halkara deňiz hukugy institutynyň, BMG-niň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (FAO) hem-de Bütindünýä bankynyň bilermenleri hem gatnaşarlar.

​

Çäräniň çäklerinde hazarýaka ýurtlarynyň arasynda gidrometeorologik ugry boýunça hyzmatdaşlygyň geljegi we Hazar deňziniň sebitiniň döwletleriniň arasynda goňşuçylyk gatnaşyklaryny berkitmekdäki ähmiýeti ara alnyp maslahatlaşylar.

​

Bu halkara forum Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň 2023-nji ýylda Saud Arabystany Patyşalygynyň Jidda şäherinde geçirilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Aýl­agdaky arap döwletler­iniň Baştutanlarynyň birinji sammitinde iki sebitiň ýurtlarynyň arasynda ýola goýlan gatnaşyklary has-da pugtalandyrmak bilen baglylykda öňe süren başlangyjy esasynda geç­irilýär.

​

Halkara forum Merkezi Aziýa ýurtlaryndan we Aýl­agdaky arap döwletler­inden gelen wekiliýetleri, jemi 100-den gowrak gatnaşyjyny Täjigistanyň paýtagty Duşenbe şäherinde jemledi.

​

Forumyň gün tertibind­e innowasiýalar, ýaşl­ar telekeçiligi, ekol­ogiýa, bilim, sport, ­medeniýet we ýaşlar syýasaty, meýletinçilik işi we media ulgamy ýaly möh­üm ugurlara gönükdiri­len plenar mejlisler,­ sergiler hem-de beýleki dürli çäreler geçirilýär.

​

Halkara forumyň çäklerinde oňa gatnaşyjylar Täjigistanyň milli muzeýine, ýurduň türgenleriniň sport üstünlikleri bilen tanyşdyrýan sergä, hünärmentçilik bilen bagly medeni ojaklara baryp gördüler we küýzegärçilige degişli ussatlyk sapagyna gatnaşdylar.

​

Şeýle-de olar ilkinji täjik döwletini esaslandyryjy Ismoil Somoniniň ýadygärligine gül goýdular.

​

Foruma gatnaşyjylar Täjigistanyň gadymy Gissar galasyna hem baryp gördüler we ol ýerdäki taryhy ýadygärlikler, milli gymmatlyklar bilen tanyşdylar.

​

Halkara çärä gatnaşýan ýurtlaryň wekiliýet agzalarynyň bilelikde bag ekmekleri bolsa halklaryň arasyndaky dostlugyň, hyzmatdaşlygyň uzak geljegi nazarlaýandygynyň simwolik nyşany boldy.

​

Forumyň jemleri boýunça ­Duşenbe deklarasiýasy­nyň kabul edilmegi me­ýilleşdirilýär. Şeýle­ hem sport çäreleri, IT­-taslamalaryň sergisi­ we konse­rt geçiriler.

​

Dost-doganlyk ruhunda geçýän forum öz işini dowam edýär.

​

Türkmenistanyň ýaşlar wekili­ýetiniň şeýle halkara forumlara yzygiderli gatn­aşmagy ýurtda üstünlikli alny­p barylýan döwlet ýaş­lar syýasatynyň ajaýyp netijesidir. Munuň özi "Türkmenistanyň ýaşlarynyň halkara hyzmatdaşlygynyň 2023 --- 2030-njy ýyllar üçin Strategiýasynyň" üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň hem nobatdaky aýdyň mysalydyr.

​

Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda geçirilýän şeýle forumlar ýaşlar­yň öz ukyp-başarnyklaryny açyp görkezmegine, parahatçylykly ­ösüşe hyzmat edýän ba­şlangyçlaryň döremegi­ne itergi berýär.

​

​

Bu maksatnama BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan dekabr aýynda kabul edildi we bäş ileri tutulýan ugry öz içine alýar: gurluşyk taýdan özgertmeler, infrastruktura ösüşi, söwda amallarynyň ýeňilleşdirilmegi, sebit integrasiýasy we durnuklylygyň ýokarlandyrylmagy. Resminama bäş esasy başlangyç bilen berkidildi: global infrastruktura maýa goýum gaznasy, sebitleýin oba hojalyk ylmy-barlag merkezleri, BMG-niň ýokary derejeli geçelge azatlygy topary, sanly aragatnaşyk başlangyçlary we Bütindünýä Söwda Guramasynyň söwda boýunça iş maksatnamasy.

​

Maslahat deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlaryň (DÇBÝ) öňünde duran esasy meseleleri, ilkinji nobatda — deňiz portlaryna elýeterliligiň çäklidigini çözmegi maksat edinýär. Guramaçylaryň maglumatyna görä, şeýle döwletlerde ulag çykdajylary 30% ýokary, ýükleriň daşalmagy bolsa, kenarýaka ýurtlara garanyňda, 35–45 gün dowam edýär. Kenarýaka döwletlerde bu 15–20 günüň dowamynda amala aşyrylýar.

​

Yklym ýurtlarynyň ykdysady görkezijileri hem ep-esli pesdir. Olaryň ýyllyk jemi içerki önüminiň ösüşi 2–3% derejesinde bolup, kenarýaka ýurtlarda bolsa bu görkeziji 4–5%-e ýetýär. Adam başyna düşýän JIÖ dünýä ortaçasyndan 40–60% az, olaryň dünýä söwdasyndaky paýy bolsa 1%-den hem az. DÇBÝ eksportynyň esasy bölegini çig mallar düzýär, olaryň paýy 80%-den ýokary. JIÖ-niň 17%-e çenli bölegi oba hojalygy toplumyndan emele gelýär, bu ýerde zähmete ukyply ilatyň ýarysyndan gowragy işleýär, bu bolsa daşarky bahalaryň üýtgemegine bolan durnuksyzlygy artdyrýar.

​

Şu babatda Merkezi Aziýa sebitde durnukly ösüşi görkezýär: soňky onýyllykda sebitiň ykdysadyýeti ýyllyk 6,2% ösüş gazandy, bu bolsa dünýä derejesindäki 2,6%-den ep-esli ýokarydyr. Sebitiň içindäki söwda dolanyşygy 4,5 esse, maýa goýumlar 2 esse, bilelikdäki kärhanalaryň sany bolsa 5 esse artdy.

​

Sebitdäki iri ulag taslamalarynyň hatarynda Hytaý–Gyrgyzystan–Özbegistan demir ýolunyň gurluşygy, Özbegistan–Türkmenistan–Eýran–Türkiýe geçelgesiniň ösüşi we Hazarüsti ulag geçelgesi bar. Energetika we bilim ulgamlarynda hyzmatdaşlyk, şeýle hem Sebitleýin Bilelikdäki Bazar we Merkezi Aziýanyň maýa goýum geňeşiniň döredilmegi boýunça işler alnyp barylýar.

​

“Türkmenistan üçin bu maslahatyň geçirilmegi diplomatik taýdan möhüm waka bolmak bilen bir hatarda, ýurdumyzyň maksatlarynyň aýan edilmegidir” diýip, BMG-niň saýtynda bellenilýär. Onda Türkmenistanyň BMG-däki hemişelik wekili Aksoltan Ataýewanyň sözleri berilýär: “Türkmenistanda Hazar deňziniň kenarynda bu forumy kabul etmek biziň üçin buýsanç. Biz ähli myhmanlary Awazada garşylamak we bu herekete gönükdirilen, transformasion maslahatda gatnaşyjylary görmek üçin sabyrsyzlyk bilen garaşýarys. Bu forum deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlary dünýä hyzmatdaşlygynyň merkezine çykarýar”.

​

Ýatlap geçsek, LLDC 3 forumy 5–8 awgust aralygynda Awazada geçiriler.

​

Mejlisiň barşynda degişli ýolbaşçylar hasabat bilen çykyş etdiler.

​

Prezident Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň agzalaryna ýüzlenip: “Garaşsyz ýurdumyzda şu ýylyň bäş aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri kabul edilen maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini görkezýär” diýip belledi.
Jemi içerki önümiň ösüşi hasabat döwründe 6,3 göterim derejede durnukly saklanyp gelýär. Ýurdumyzda kabul edilen ähli maksatnamalar üstünlikli durmuşa geçirilýär. Iri senagat we durmuş maksatly desgalaryň, şol sanda täze şäherçeleriň, ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň, beýleki binalaryň we desgalaryň gurluşygy netijeli dowam edýär diýip, döwlet Baştutany aýtdy.

Döwlet Baştutany Ministrler Kabinetiniň agzalaryna ýüzlenip, ýurdumyzda üç günläp, ýagny 6-njy, 7-nji, 8-nji iýunda Gurban baýramynyň bellenilip geçiljekdigini, bu mukaddes baýramyň gadymdan gelýän medeni-ruhy mirasymyzy, däp-dessurlarymyzy özünde jemleýändigini aýtdy.

“Gurbanlyk günleri berýän sadakalaryňyz kabul bolsun!” diýip, Prezident Serdar Berdimuhamedow aýtdy we pursatdan peýdalanyp, mejlise gatnaşyjylary, mähriban halkymyzy mukaddes Gurban baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady.

​

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa söz berildi. Ol ýurduň kanunçylygyny kämilleşdirmek, kabul edilen kanunlara üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek ugrunda alnyp barylýan işler barada maglumat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda ministrliklerde we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowuşýan teklipler esasynda halkara tejribesi öwrenilip, adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak, ykdysadyýetiň dürli pudaklaryny ösdürmek bilen baglanyşykly hereket edýän kanunçylyklary kämilleşdirmek boýunça işler amala aşyrylýar.

​

Döwlet Baştutany täze kanun taslamalaryny işläp taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işleri mundan beýläk-de dowam etmegiň möhümdigini belledi.

​

Soňra wise-premýerler gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işler, olaryň netijeleri, şol sanda milli ykdysadyýetiň degişli pudaklaryny mundan beýläk-de ösdürmek ugrunda durmuşa geçirilýän çäreler, ozal berilen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişi, medeni-ynsanperwer, daşary syýasat hem-de beýleki degişli ugurlar boýunça öňde boljak çäreler, olara görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdiler. Şeýle hem wise-premýerler döwlet Baştutanynyň garamagyna gözügçilik edýän düzümlerinde ýerine ýetirilmeli işler boýunça degişli teklipleridir taslamalary hödürlediler.

​

Türkmenistanyň Prezidenti hasabatlary diňläp, olar boýunça hödürlenen degişli teklipleri makullap, ýurduň dürli toplumlarynda, milli ykdysadyýetiň pudaklarynda alnyp barylýan işler, öňde boljak çäreler, pudaklary mundan beýläk-de ösdürmek ugrundaky wezipeler, halkara gatnaşyklar bilen baglylykda, degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklarydyr görkezmeleri berdi.

​

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

​

​

Türkmenistanyň Prezidenti wise-premýer B.Mämmedowyň ýurtda ylmy lukmançylyk diplomatiýasyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler baradaky  hasabatyny diňläp, ýurtda lukmançylyk ylmyny ösdürmek, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny berkitmek boýunça netijeli we toplumlaýyn çäreleriň durmuşa geçirilýändigini aýtdy. Döwlet Baştutany wise-premýere «Türkmenistanda ylmy-lukmançylyk diplomatiýasyny ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin Milli strategiýasyny» taýýarlamak boýunça degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

​

​

Iş maslahatynda halkara foruma görülýän taýýarlygyň çäklerinde meýilleşdirilen çäreler, myhmanlary garşylamak, olaryň netijeli işlemekleri üçin ähli zerur şertleri üpjün etmek bilen baglanyşykly meseleler barada hasabat berildi. Şeýle-de forumyň dowamynda guraljak medeni çäreleriň maksatnamasy, halkara forumyň işine dünýä dillerini kämil derejede bilýän ýaşlaryň çekilmegi bilen bagly alnyp barylýan işler barada hem hasabatlar berildi.

​

Halk Maslahatynyň Başlygy Türkmenistanyň halkara maslahatlaryň we forumlaryň geçirilýän merkezi hökmündäki derejesini nazara alyp, meýilleşdirilen çäreleriň guramaçylyk meselelerine möhüm üns berilmelidigini belledi. Şunda bu işlerde hiç hili ownuk zadyň bolmaly däldigine aýratyn ähmiýet bermek tabşyryldy.

​

Gahryman Arkadag halkara hyzmatdaşlykda medeni-ynsanperwer çärelere möhüm ornuň degişlidigini belläp, Birleşen Milletler Guramasynyň deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça maslahatynyň çäklerinde guraljak medeni çäreleriň täsirli pursatlara we ýatda galyjy wakalara beslenmelidigini aýtdy.

​
Halk Maslahatynyň Başlygy halkara foruma gatnaşjak media düzümleriniň ähli zerur şertler bilen üpjün edilmelidigini  belledi.

​

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow üstaşyr ulag gatnawlaryny amatly ýagdaýa getirmek, deňiz terminallaryna göni çykalgasy bolmadyk döwletler üçin zerur şertleri döretmek meselelerini esasy ugur edinýän halkara forumyň hemmetaraplaýyn guramaçylykly geçirilmeginiň wajypdygyny aýtdy.

​​

​

​

​Ir bilen ildeşlerimiz Aşgabadyň günorta-günbatar böleginde ýerleşýän, milli gahrymanlarymyza çäksiz sarpanyň nyşany bolan «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumyna ýygnandylar.
​Prezident Serdar Berdimuhamedow 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesinde gurban bolanlaryň ýagty ýadygärligini hatyralap, «Ruhy tagzym» ýadygärligine gül çemenini goýdy.

​

​Adamzadyň taryhynda iň weýrançylykly ýertitremeleriň biri bolan 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesi baradaky hasratly ýatlamalar halk hakydasynda baky ýaşaýar. Bu tebigy betbagtçylyk sähel pursatda gülläp ösýän şäheri hem-de onuň töwereklerini düýbünden weýran etdi, ildeşlerimiziň müňlerçesiniň ömür tanapyny kesip, her bir maşgala öwezini dolup bolmajak ýitgileri getirdi.
​Soňra döwlet Baştutany faşizme garşy söweşlerde wepat bolan türkmenistanly esgerleriň hem-de Watanymyzyň erkinligi, onuň bagtyýar geljegi ugrundaky söweşlerde baş goýan gahrymanlaryň hatyrasyna bina edilen «Milletiň ogullary» we «Baky şöhrat» ýadygärliklerine gül çemenlerini goýdy.
​Ildeşlerimiziň müňlerçesi 1941 — 1945-nji ýyllaryň urşunyň söweş meýdanlarynda mertligiň, Watanymyza çäksiz söýginiň nusgasyny görkezdi. Milli gahrymanlarymyza belent sarpa goýmak we olary ýatlamak ähli döwürlerde hem türkmen jemgyýetiniň mukaddes ýörelgeleriniň biri hasaplanýar.
​Soňra Mejlisiň Başlygy, wise-premýerler, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary, daşary ýurtlaryň hem-de halkara guramalaryň Türkmenistandaky diplomatik wekilhanalarynyň wekilleri gül desselerini goýdular. Ýurdumyzyň syýasy partiýalarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, ministrlikleriniň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylarydyr wekilleri, hormatly ýaşulular, talyplar, paýtagtymyzyň ýaşaýjylary hem olaryň göreldesine eýerdiler.
​Hatyra çäreleri Arkadag şäherinde, ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda hem geçirildi.

​

​

Duşuşyk BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar boýunça üçünji maslahatynyň (LLDC3) çäklerinde geçirildi. Şawkat Mirziýoýew halkara forumyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegi bilen türkmen tarapyny gutlap, gün tertibine girizilen meseleleriň sebitiň durnukly ösüşi üçin aýratyn ähmiýetlidigini belledi.

​

Gepleşikleriň dowamynda türkmen-özbek gatnaşyklarynyň dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we strategik hyzmatdaşlyk esasynda ösdürilmeginiň geljegi bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

​

Taraplar öň gazanylan ylalaşyklaryň, şol sanda şu ýylyň aprelinde Samarkant şäherinde geçirilen duşuşygyň netijeleri bilen bagly çözgütleriň ýerine ýetirilişiniň barşyna seretdiler.

​

Duşuşygyň dowanynda iki döwletiň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ynanyşmak we özara bähbitleri göz öňünde tutmak esasynda okgunly ösdürilýändigi nygtaldy. 2025-nji ýylyň başyndan bäri ýurtlaryň arasyndaky haryt dolanyşygyň 600 million amerikan dollaryna ýetendigi bellenildi. Şeýle hem senagat, energetika, ulag, oba hojalygy we suw serişdeleri ugurlarynda hyzmatdaşlygy giňeltmek boýunça işler dowam etdirilýändigi nygtaldy.

​

Duşuşykda ýokary derejede geçirilmegi meýilleşdirilýän duşuşyklara taýýarlyk görmek bilen bagly hökümetara toparlaryň, Işewürler geňeşini, Sebitleriň arasynda forumlary we medeni çäreleri geçirmeklige hem seredildi.

​

Taraplar şeýle hem BMG-niň maslahatynyň gün tertibindäki meseleler boýunça pikir alyşdylar we şu ýylyň güýzünde Taşkent şäherinde geçiriljek Merkezi Aziýa döwletleriniň ýolbaşçylarynyň ýedinji Konsultatiw duşuşygyna taýýarlyk bilen baglanyşykly meselelere garadylar.

​

Türkmenistana Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar boýunça BMG-niň üçünji maslahatyna (LLDC3) gatnaşmak üçin Ermenistan Respublikasynyň Prezidenti Waagn Haçaturýan we San-Tome we Prinsipi Demokratik Respublikasynyň Prezidenti Karluş Manuel Wila-Nowa geldi. Maslahat «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçiriler.

​

Ozal haýwanlara bu kesellere garşy dürli derman serişdeleri bilen sanjym etmeli bolýardy. Täze Salmonella enteritidis R-6 ecp-schomo ştammy iki patogenden hem goragy birleşdirip, sanjymyň netijeliligini ýokarlandyrýar we önümçilik çykdajylaryny azaldýar.

​

TASS-yň belleýşi ýaly, adaty bakteriýanyň genomyna Escherichia coli 388 ştammly ecpABCD  bakteriýasynyň DNT bölegi goşuldy. Ol täze ştammyň öýjüklerine haýwanlarda salmonellýoza we kolibakterioza garşy durnukly immunitet döredýän beloklary işläp çykarmaga mümkinçilik berýär.

​

Sanjym tejribe-gözegçilik synaglaryndan geçdi we Russiýanyň Oba hojalygy ministrliginde hasaba alynmaga taýýarlanýar. Täze ştamm BKMB-3828D belgisi bilen Bütinrus mikroorganizmler ýygyndysynda saklanýar. Sanjym eýýäm patent almagyň ugrunda.

​

«Watan» habarlar gepleşiginde habar berlişi ýaly, iş saparynyň dowamynda degişli ýolbaşçylar türkmen halkynyň Milli Liderine 2026-njy ýylda Hazaryň kenarynda geçiriljek halkara forumyň binasynyň ýerleşýän ýeriniň meýilnamasy, onuň bölümleriniň, mejlisler zalynyň teklip edilýän bezeg işleriniň, şeýle hem binanyň yşyklandyryş ulgamynyň görnüşleri barada giňişleýin maglumatlary berdiler hem-de bu ugurdaky taslamalary görkezdiler.

​

Bellenilişi ýaly, taýýarlyk we bezeg işleri ýörite meýilnama laýyklykda alnyp barylar. Şunda häzirki zamanyň ösen tejribesi hem-de täzeçil tehnologiýalar netijeli ulanylýar. Bu ýerde meýilleşdirilen işler ýurduň telekeçi gurluşykçylaryna ynanyldy. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadag bu ýerde meýilleşdirilen işleriň ýokary hilli we kesgitlenen möhletlerde ýerine ýetirilmeginiň wajyp wezipe bolup durýandygyna üns çekdi. Şeýle-de türkmen halkynyň Milli Lideri binanyň enjamlaşdyrylyşy bilen bir hatarda, onuň bezeginiň, goýuljak mebelleriň reňkleriniň sazlaşygyna möhüm ähmiýet berilmelidigini, meýilleşdirilen işleriň doly derejede ýerine ýetirilmegine örän jogapkärçilikli çemeleşilmelidigini, taýýarlyk işleriniň ählisiniň Türkmenistanyň Prezidentiniň yzygiderli gözgeçiliginde saklanýandygyny belledi.

​

Mundan başga-da, türkmen halkynyň Milli Lideri öňde boljak halkara forumyň çäklerinde toplumyň halkara derejedäki sergileriň geçiriljek künjeginde alnyp barylýan işler bilen tanyşdy we degişli ýolbaşçylara öz maslahatlaryny berdi.

​

​

Taraplar sebit durnuklylygy we ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmegiň mümkinçilikleri barada pikir alyşdylar. Şunuň bilen baglylykda, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ikitaraplaýyn diplomatik gatnaşyklaryň derejesine ýokary baha berýändigi bellenildi.

​

​

Hormatly Prezidentimiz HHR-iň Başlygy Si Szinpine Türkmenistana sapar bilen gelmäge çakylyk hatyny ugratdy. Munuň özi türkmen-hytaý gatnaşyklarynda täze sahypany açmak bilen, hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryna badalga berer. Si Szinpin hem döwlet Baştutanymyzyň çakylyk hatyny kabul edip, öz gezeginde, jogap hatyny iberdi. Bu hatda şeýle bellenilýär:

​

Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Serdar BERDIMUHAMEDOWA

Hormatly jenap Prezident!

Siziň iberen çakylyk hatyňyzy aldym.

​

Siz uzak wagtyň dowamynda hytaý-türkmen gatnaşyklaryny ösdürmek ugrunda tagalla edýärsiňiz, iki ýurduň arasyndaky däp bolan dostlugyň dowam etdirilmegine ägirt uly goşant goşýarsyňyz hem-de dürli möhüm ugurlarda özara hyzmatdaşlyga ýardam edýärsiňiz. Men muňa ýokary baha berýärin. Men hytaý-türkmen hemmetaraplaýyn gatnaşyklarynyň strategik hyzmatdaşlyk ruhunda ösdürilmegine uly ähmiýet berýärin we Siziň bilen ýakyn gatnaşyk saklamaga taýýardyryn. Türkmenistana gelip görmäge çakylygyňyz üçin Size hoşallygymy beýan edýärin. Iki tarap üçin hem amatly bolan wagtda ýurduňyza sapar bilen barmaga taýýardyryn. Iki ýurduň Daşary işler ministrlikleri bu mesele boýunça ýakyn aragatnaşykda bolup bilerler.

​

Siz öz hatyňyzda Hytaý bilen Türkmenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň çäklerinde birnäçe iri taslamalary ýatlapsyňyz. Hytaý tarapy iki ýurduň arasynda dürli ugurlardaky özara bähbitli hyzmatdaşlygyň çuňlaşdyrylmagyny yzygiderli goldaýar. Hytaý bilen Türkmenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk boýunça komitet degişli başlangyçlary düýpli öwrenip, olary degişli şertlerde durmuşa geçirip biler. Hytaý tarapy Türkmenistan bilen bilelikde gatnaşyklaryň täze aýdyň nusgalaryny döretmek we “Hytaý — Türkmenistan bitewi ykbal bileleşiginiň” mazmunyny yzygiderli baýlaşdyrmak ugrunda hyzmatdaşlyk etmäge taýýardyr.

​

Pursatdan peýdalanyp, Size berk jan saglyk, işiňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin. Dostlukly türkmen halkyna bolsa bagtyýarlyk, parahatçylyk, gülläp ösüş arzuw edýärin.

​

Si SZINPIN,
Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy.

​

Ylmy gözlegde tebigat bilen arabaglanyşygyň adamyň diňe bir daşky dünýä fiziki ýakynlygyny däl-de, eýsem beýleki jandarlar bilen gatnaşyklaryny görkezýändigi bellenilýär. Tebigat bilen güýçli arabaglanyşygy duýýan adamlar, adatça, özüni emosional we fiziki taýdan has gowy duýýar we daşky gurşaw üçin jogapkärli hereketi ýerine ýetirmäge meýilli bolýar. Şeýle arabaglanyşygyň pes derejesi biodürlüligiň azalmagyna getirýän sebäp hasaplanýar.

​

Şeýle-de, alymlar jemgyýetde ruhanalygyň ýokary derejesiniň adamyň tebigat bilen çuňňur baglanyşygyň möhüm görkezijisidigini belledi. Ylmy gözlegiň ýolbaşçysy Maýlz Riçardson “tebigat bilen arabaglanyşygyň – diňe bir edýän zadymyz däl-de, eýsem biziň janly dünýäde öz ornumyzy nähili duýýandygymyz, pikir edýändigimiz we gymmatlaýandygymyzdygyny” belledi.
Seljermeden görnüşi ýaly, Nepalyň ilaty tebigat bilen has ýakyn arabaglanyşygy görkezýär. Onuň yzyndan Eýran, Günorta Afrika, Bangladeş we Nigeriýa gelýär.
Mysal üçin, Fransiýa sanawda 19-njy, Russiýa 52-nji, Beýik Britaniýa bolsa 55-nji orny eýeledi. 

​

«Watan» habarlar gepleşiginde habar berlişi ýaly, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazow hem-de Arkadag şäheriniň häkimi G.Mämmedowa täze şäheriň ikinji tapgyrynyň gurluşygynda alnyp barylýan işler, Gahryman Arkadagyň ozal beren tabşyryklaryndan ugur alnyp, ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy üçin mebeller we olaryň bezeg aýratynlyklary bilen bagly maglumat berildi. Şeýle hem bu ýerde Arkadag şäheriniň metjidiniň bezeg işlerine degişli serişdeler görkezildi. Türkmen halkynyň Milli Lideri görkezilen şekil taslamalary bilen tanşyp, guruljak her bir binanyň bezeg serişdeleriniň maksadalaýyk seçilip alynmagynyň wajypdygyna ünsi çekdi hem-de bu ugurda degişli ýolbaşçylara öwüt-ündewlerini berdi. Mundan başga-da, «akylly» şäher konsepsiýasy esasynda bina edilen täze şäheriň özboluşly binagärlik aýratynlyklarynyň, onuň ýokary ekologiýa derejesiniň we ýaşaýyş jaýlarynyň suw arassalaýjy serişdeler bilen üpjünçiliginiň, olaryň yşyklandyryş ulgamynyň halkyň durmuşyna mahsus derejede bolmalydygyny belledi. Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy ýol ýaklarynda oturdyljak ýol germewleriniň kada laýyk bolmalydygyna ünsi çekip, olaryň sürüjileriň howpsuzlyk talaplaryna laýyklykda oturdylmagynyň ähmiýetini nygtady. Şeýle hem Gahryman Arkadag bu ýerde şäheriň çäklerinde we ýol ýakalarynda oturdyljak bag nahallaryny synlady hem-de bu babatda degerli maslahatlaryny berdi.

​

Soňra türkmen halkynyň Milli Lideri bu ýerde Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazowyň hem-de Arkadag şäheriniň häkimi G.Mämmedowanyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Iş maslahatynda Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda alnyp barylýan işler barada, şeýle hem şäherde öňde boljak baýramçylyklar mynasybetli çäreler dogrusynda maglumatlar berildi.

​​